Күніне жарты сағаттан артық уақыт бойы қозғалыссыз отыру қатерлі ісік қаупін арттыруы мүмкін. Ғалымдардың жаңа зерттеу нәтижесі осындай қорытынды жасауға себеп болды. Бұл туралы Baribar.kz хабарлап отыр.
Ғалымдар он жыл бойы 90 мыңнан астам адамның денсаулығын бақылаған. Зерттеу барысында адамның күн сайын 30 минуттан ұзақ уақыт бойы қозғалыссыз отырып немесе ояу күйде жатып демалуы қатерлі ісіктен қайтыс болу қаупінің жоғарылауымен байланысты екені анықталған.
Зерттеу нәтижесіне сәйкес, адамның қимылсыз өткізетін әрбір қосымша сағаты бұл қауіпті одан әрі арттыра түседі.
Зерттеушілер 30 минуттан артық қозғалыссыз отыруды қысқа физикалық белсенділікпен бөліп отыру да денсаулыққа төнетін қауіпті азайтуы мүмкін екенін анықтады.
Олардың айтуынша, әр жарты сағат сайын орныңыздан тұрып, кеңсе ішінде аз ғана серуендеп келудің өзі денсаулыққа айтарлықтай пайда әкелуі мүмкін.
Зерттеу жетекші авторы, Глазго университетінің ғалымы доктор Фредерик Хо былай деді:
«Біздің деректер көрсеткендей, бір уақытта 30 минуттан артық қозғалыссыз отыру қатерлі ісік қаупінің жоғарылауымен байланысты. Жақсы жаңалық – бұл қауіпті азайту үшін ұзақ отыруды қысқа серуен сияқты қарапайым қозғалыспен бөліп отырғанның өзі жеткілікті болуы мүмкін.
Қазіргі денсаулық сақтау жөніндегі ұсынымдар көбіне орташа немесе жоғары қарқынды дене жаттығуларына басымдық береді. Алайда біздің зерттеу жеңіл қозғалыстың да маңызын ескермеуге болмайтынын көрсетті. Алдағы уақытта клиникалық зерттеулер жалпыға ортақ кеңестерден гөрі, әр адамға бейімделген, отыру уақытын тиімді бөлу стратегияларын әзірлеуге мүмкіндік береді».
Зерттеу қалай жүргізілді?
Зерттеу нәтижелері Plos Medicine ғылыми журналында жарияланды. Ғалымдар күнделікті ұзақ уақыт қимылсыз отырудың денсаулыққа әсерін зерттеген.
Бұған дейін ұзақ уақыт бойы отырып немесе ояу күйде жатып демалу жүрек-қан тамырлары аурулары мен кейбір қатерлі ісік түрлерінің қаупін арттыратыны белгілі болған еді. Алайда зерттеушілердің айтуынша, адамның қимылсыз уақытты қалай өткізетіні, яғни ұзақ уақыт қозғалыссыз отыруының денсаулыққа әсері жеткілікті зерттелмеген.
Зерттеу барысында ғалымдар қимылсыз уақыттың бір бөлігін дене белсенділігімен алмастыру қатерлі ісіктің түрлі түрлерінен болатын қауіптің төмендеуіне ықпал ететінін анықтады.
Пайдалы әрекеттердің қатарына баяу жүру мен үй шаруасын атқару да кірген.
Ғалымдар Ұлыбританиядағы UK Biobank жобасына қатысқан 91 мыңнан астам адамның арнайы тағылатын құрылғылар арқылы жиналған деректерін талдаған. Қатысушылардың денсаулығы орта есеппен 12 жыл бойы бақыланған.
Зерттеу нәтижесі бойынша, 30 минуттан артық ұзақ қимылдамау қатерлі ісік қаупінің артуымен байланысты.
Ғалымдар күн сайын ұзақ уақыт қимылдамаудың әрбір қосымша сағаты қатерлі ісіктен қайтыс болу қаупін шамамен 10 пайызға арттыратынын анықтаған.
Қозғалыс бұл қауіпке қалай әсер етеді?
Зерттеу нәтижесіне сәйкес, ұзақ уақыт қимылсыз отырудың орнына қозғалу қатерлі ісік қаупін төмендетуі мүмкін.
Ғалымдардың есептеуінше, күніне бір сағат бойы қимылсыз отырудың орнына жеңіл дене жаттығуымен айналысу, мысалы киім үтіктеу немесе ыдыс жуу, қатерлі ісіктен қайтыс болу қаупін 12 пайызға төмендетумен байланысты болған.
Ал күн сайын 30 минут қимылдамаудың орнына 30 минут орташа қарқынмен жүру қатерлі ісіктен қайтыс болу қаупінің 8 пайызға төмендеуімен байланысты.
Зерттеу нәтижесіне сәйкес, адам күн сайын 5 минут қимылдамауды 5 минут жоғары қарқынды дене жаттығуымен алмастырса, қатерлі ісіктен қайтыс болу қаупі 22 пайызға төмендеуі мүмкін.
Зерттеудің белгілі бір шектеулері де бар. Ғалымдар бақылау сипатындағы зерттеудің статистикалық талдауын жүргізгендіктен, оның нәтижелері себеп-салдарлық байланысты толық дәлелдей алмайды.
