Нұрсұлтан Назарбаев: ЖОО алдына түлектерді жұмыспен қамту мәселесін қою керек

Президент Нұрсұлтан Назарбаев білім беру жүйесін одан әрі жаңғырту мәселесі жөнінде кеңес өткізді.

Ақорданың баспасөз қызметінің хабарлауынша, жиын барысында отандық білім беру жүйесін биылғы «Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты Жолдаудың бағыттарына сай одан әрі жаңғыртудың өзекті мәселелері талқыланды.

Біздің барлық даму жоспарымызда ғылым саласына зор мән беріледі. Ғылымның жағдайы білім деңгейіне тікелей байланысты. Егер білім беру жүйесін оның алғашқы сатысынан бастап дамытпасақ, елеулі нәтижеге қол жеткізе алмаймыз. Бұл үдерісте Білім және ғылым министрлігі басты роль атқарады, — деді Президент.

Мемлекет басшысы еліміздің білім беру жүйесін жетілдіру жөніндегі жұмыс нәтижелеріне тоқталды.

Соңғы 2 жылда білім мен ғылым жүйесіне бюджеттен бөлінген қаржы көлемі 22%-ға өсіп, 2 триллион теңгеден асты. Мектепке дейінгі білім беру саласында 3-6 жас аралығындағы балалардың балабақшамен қамтылу деңгейі 95%-ға жетті. Орта білім беру ісінде оқушылардың 70%-ы білім берудің жаңартылған мазмұны бойынша оқытылып жатыр. 2018 жылғы 1 қаңтардан бастап 205 мыңнан астам мұғалімнің еңбекақысы 30 %-ға өсті. 2019 жылғы 1 қыркүйектен бастап 90 мың мұғалімнің жалақысы артады, — деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Президент техникалық және кәсіптік бейіндегі 583 колледжде «Баршаға тегін кәсіптік-техникалық білім беру» жобасы іске асырылып келе жатқанын айтып, жоғары білім беру саласында университеттердің академиялық және басқарушылық дербестігін кеңейту үшін заң қабылданғанын айтты.

Біз алдымызға студенттерді жатақханамен қамтамасыз ету жөнінде мақсат қойдық. Жалпы, 2018 жылы ғылымға бөлінген қаражат көлемі 43,7 миллиард теңге болып отыр, — деді Президент.

Мемлекет басшысы жоспарланған шаралар білім беру жүйесінің барлық деңгейінде — бастапқы сатыдан жоғары оқу орнында оқығанға дейін көрсетілетін қызметтер сапасын арттыруға бағытталуы тиіс екенін айтты.

Жиында Білім және ғылым министрі Ерлан Сағадиев білім саласын биылғы Жолдау бағыттарына сай жетілдіру жөнінде баяндама жасады.

Нұрсұлтан Назарбаев министрдің мәліметін назарға алып, отандық білім беру жүйесіндегі бірқатар проблемаға және шешімін табуға тиіс міндеттерге тоқталды.

Балаларды балабақшамен 100% қамту керек. Бұл мәселемен Үкімет те, әкімдіктер де айналысуы қажет. Сондықтан Үкіметке 3 жылда еліміздегі барлық 55 мың тәрбиешінің біліктілігін арттыруды тапсырамын, — деді Президент.

Бұдан бөлек, Президент орта білім беру ісін жаңартылған мазмұнға көшіруді 2021 жылға қарай аяқтауды тапсырды. Осыған байланысты зияткерлік мектептердің тәжірибесіне сүйеніп, жаңа бағдарламалар, сапалы оқулықтар, сонымен қатар кадрлар даярлау жүйесін енгізу қажеттігі аталып өтті.

Оқушылар мен ата-аналарды артық оқу жүктемесінен босату керек. Жергілікті жерлердегі орта білім берудің проблемаларын сапалы түрде шешу мәселесіне бүкіл өңірлердегі әкімдердің назарын ерекше аударғым келеді. Әкімдіктер оқушылардың дамуы мен білім алуы үшін мектеп асханаларындағы сапалы тамақтан бастап балалардың мектепке қатынауына дейін қолайлы әрі қауіпсіз жағдай жасауы қажет. Әрбір баланың біліміне жұмсаған күш-жігеріміз — еліміздің жарқын болашағына салған инвестиция, — деді Мемлекет басшысы.

Нұрсұлтан Назарбаев педагог кәсібінің мәртебесін арттыруға бағытталған нақты ынталандыру шараларын енгізе отырып, «Педагог мәртебесі туралы» заң жобасын тиянақты дайындау қажеттігін атап өтті.

Президент мұғалім қай кезеңде де Қазақстан қоғамында ерекше орын алғанын айтты.

Білім беру ісінің барлық деңгейінде жеке сектормен серіктестікті дамытқан жөн. Мектептерде жан басына қатысты қаржыландыру жүйесін енгізуді жалғастыру қажет. Мұндай тәсіл білім беру саласындағы жеке капиталдың үлесін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл — әлемдік үрдіс. Сонымен қатар бақылаушы органдар тарапынан мектептерге жүргізілетін сансыз тексерулерді шектеу керек, — деді Мемлекет басшысы.

Президент мұғалімдер жұмысының тиімділігін арттыру үшін жағдай жасаудың маңыздылығын айтты. Осыған орай педагогтардың құқықтары мен мүдделерін қамтамасыз етіп, оқушылардың ішкі тәртібіне қатысты ережелердің бұзылуына жол бермеу қажеттігіне баса мән берілді.

Оқушылар мұғалімдерді тыңдауға және құрметтеуге тиіс. Ата-аналар мен оқытушылар балаға екі жақтан бақылау жасауы керек, — деді Президент.

Қазақстан Президенті үш ауысымды және апатты жағдайдағы мектептердің проблемаларына тоқталып, өңір әкімдеріне осы мәселелерді шешу үшін тиісті шаралар қабылдау жөнінде тапсырма берді. Атап айтқанда, ол осы мақсатпен 123 мектеп салу жөнінде тапсырма бергенін еске салды.

Нұрсұлтан Назарбаев халыққа тегін техникалық және кәсіптік білім беруді қамтамасыз ету жөніндегі жобаны жүзеге асыру барысына тоқталды.

Былтырдан бастап барлық азамат үшін тегін техникалық және кәсіптік білім беру жобасы жүзеге асырылып жатыр. Біздің міндетіміз — алғашқы жұмысшы мамандығына баулу. Сонымен қатар бұл мамандықтар экономикада сұранысқа ие болуға тиіс. Техникалық және кәсіптік білім беру ісінде студенттердің 12%-ы ғана дуалдық біліммен қамтылған. Колледждерді материалдық-техникалық және кадрлық қамтамасыз ету проблемасы толық шешімін таппай отыр, — деді Мемлекет басшысы.

Президент осы саладағы мәселелерді шешу үшін техникалық және кәсіби білім беру ісін жаңғырту жөнінде жүйелі шаралар қабылдау, сонымен бірге дуалдық білім берудің үлесін арттыру қажеттігін айтты.

Жоғары білім саласында университеттерге академиялық еркіндік пен дербестік берілген, тиісінше жауапкершілік те артты. Енді жоғары оқу орындары алдына өз түлектерін жұмыспен қамтамасыз ету жөнінде мәселе қою керек. Егер түлектері жұмыс таппаса, онда оқу орны өзінің міндетін атқармай отыр деген сөз, — деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Нұрсұлтан Назарбаев 2022 жылдың аяғына дейін кем дегенде 75 мың орынға арналған студенттік жатақхана салу жөніндегі тапсырманың уақтылы орындалуы маңызды екенін атап өтті.

Білім берудің сапасы мен қол жетімділігін арттыру үшін мемлекет тарапынан қабылданған шаралар жөнінде халыққа кеңінен түсіндіру жұмысын жүргізу керек. Қазақстандықтар қолға алынып жатқан бастамалардың мәнін түсініп, оған атсалысу үшін халықпен тиімді тығыз байланысты ұдайы ұстану қажет. Мемлекеттің барлық бастамалары халқымыздың тұрмыс деңгейін жақсартуға бағытталған. Жұрттың сапалы білім алып, сұранысқа ие мамандығы мен лайық жұмысы болғанда ғана әл-ауқатымыз артады, — деді Президент.

Соңында Мемлекет басшысы Президент Әкімшілігіне белгіленген міндеттердің бәрінің сапалы орындалуына бақылау жасауды тапсырды.