Сойыл – қол қаруы. Алып жүруге ыңғайлы ұзынша сидам ағаш. Сойылдың ұзындығы 1-2,5 метр болады. Егер одан ұзын болса, бақанға көбірек ұқсаған. Ал бақанды алып жүру, онымен аң соғып алу ыңғайсыз болды. Сондықтан аң аулауда да, қарулы қақтығыста да адамдар сойылмен жарақтанған.

Сойылдың қалыңдығы – 6-7 сантиметр. Оны жасау үшін қатты ағашты кесіп, бұтақтарынан тазартып, қабығын аршып, кептіреді. Қазақтар әбден кеуіп, ағарып кеткен сойылды “ақ сойыл” десе, көп ұсталған сойылды “қақ сойыл” деп атады.

Орта ғасырларда қазақтар барымта мен қарымта қайтару кезіндегі екі ауылдың немесе рудың арасындағы қақтығыстарда ұрыс қаруы ретінде осы сойылды пайдаланған. Бір қызығы, қазақ халқы барымта мен қарымта даулары кезінде бір-біріне ешқашан өткір қару кезенбеген. “Сойылға жықты” деген ұғым осыдан қалған.

Сойылды қазір де қолданады. Көбіне бұл қаруды ішкі әскер сарбаздары мен тәртіп сақшылары ел тыныштығын сақтау мақсатында ұстап жүр. Бірақ заманауи сойылдар (дубинка) шағын етіп резеңкеден жасалады да, түсі қараға боялады.

Біздің Telegram-каналымызға жазылыңыз!