Су ішетін бөтелкені дұрыс таңдамау оның тез тозуына ғана емес, денсаулыққа да әсер етуі мүмкін. Сондықтан Baribar.kz пластик, тритан және шыны бөтелкелердің айырмашылығын салыстырып, қайсысы күнделікті қолдануға тиімді екенін анықтап көрді.

Қазақстанда су бөтелкелеріне қандай талап қойылады?

Қазақстанда сатылатын бөтелкедегі ауызсу мен оның қаптамасы Еуразия экономика одағының (ЕАЭО) техника регламенттеріне сәйкес болуға тиіс. Бұл талаптар бөтелкенің материалы тағаммен жанасуға қауіпсіз болуын, ал қаптаманың суды ластанудан қорғауын міндеттейді.

Сондықтан ресми сауда орындарында сатылатын сапалы өнімдер қауіпсіздік талаптарынан өтеді. Алайда материалды дұрыс пайдалану да маңызды.

Қазақстан тұрғындары жиі жіберетін қате

Жазда көлік ішінде немесе күн астында бірнеше сағат тұрып қалған бір реттік пластик бөтелкеден су ішу – елімізде жиі кездесетін жағдай.

Дегенмен мамандар бір реттік PET (№1) бөтелкелерді ұзақ уақыт қайта пайдалануға кеңес бермейді. Олар негізінен бір рет қолдануға арналған. Уақыт өте келе бөтелкенің беті сызылады, бактериялар жиналады және жоғары температура материалдың қасиеттеріне әсер етуі мүмкін.

Тритан – кейінгі жылдары танымал болған материал

Тритан – Америкадағы Eastman компаниясы жасаған арнайы кополиэфир. Ол көп рет қолданылатын су бөтелкелері, балалар бөтелкелері, тағам контейнерлері және асүй бұйымдары өндірісінде кеңінен қолданылады.

Өндіруші мәліметінше, Tritan:

құрамында BPA (бисфенол А) жоқ;
BPS және басқа бисфенолдарды пайдаланбай өндіріледі;
тағаммен жанасуға арналған халықаралық талаптарға сай;
иіс пен дақты аз сіңіреді;
берік;
жеңіл;

Бірақ оны да ашық отта қыздыруға немесе өндіруші рұқсат бермеген жағдайда қайнаған су құюға болмайды.

Тританды мүлдем қауіпсіз деп айтуға болмайды. Ғалымдар жаңа материалдардың адам ағзасына ұзақ мерзімді әсерін зерттеуді жалғастырып жатыр. Сондықтан мамандар кез келген пластик бұйымды өндірушінің нұсқаулығына сай пайдаланып, қатты сызылған немесе зақымданған бөтелкені ауыстыруға кеңес береді.

Шыны бөтелке – ең қауіпсіз таңдау ма?

Химиялық тұрғыдан қарағанда, шыны – ең бейтарап материалдардың бірі.

Артықшылықтары:

суға бөтен иіс немесе дәм қоспайды;
микропластик бөлмейді;
ыстық және салқын сусындарға жарайды.

Кемшіліктері:

ауыр;
оңай сынады;
балаларға немесе спортпен шұғылданатындарға ыңғайсыз.

Қарапайым пластик бөтелке ше?

Қайта пайдаланылатын сапалы пластик бөтелкелердің көбі PP (№5) немесе Tritan сияқты материалдардан жасалады.

Ал дүкеннен сатып алынған бір реттік PET бөтелкелерді айлап пайдалану дұрыс емес.

Қазақстанның санитария қызметі де бөтелкедегі суды сатып аларда қаптамадағы мерзіміне, сақтау жағдайына және таңбалануына назар аударуға кеңес береді. Бөтелке бүлінген немесе күн астында ұзақ сақталған болса, ондай өнімнен бас тартқан жөн.

Металл бөтелке де жақсы балама

Жолда жүрсеңіз немесе спортпен шұғылдансаңыз, тот баспайтын болаттан жасалған бөтелке де қолайлы. Көптеген сарапшы сапалы 304 немесе 18/8 маркалы тот баспайтын болаттан жасалған бөтелкелерді де жақсы таңдау деп есептейді.

Ол:

өте берік;
температураны бірнеше сағат тұрақты ұстап тұра алады;
ұзақ уақыт жарамды.

Бірақ сапасыз металл немесе ішкі қабаты бүлінген бөтелкелерді пайдаланбаған жөн.

Бөтелке сатып аларда нені тексеру керек?

Мамандар мына белгілерге назар аударуға кеңес береді:

BPA Free белгісі;
тағаммен жанасуға жарамдылығы;
материал түрі (PP, Tritan және т.б.);
жарықтары мен сызаттарының болмауы;
ресми өндіруші туралы ақпарат.

Қорытынды

Шыны – химиялық тұрғыдан ең бейтарап әрі экологиялық нұсқалардың бірі, бірақ ауыр және тез сынады.

Тритан – берік, жеңіл және қайта пайдалануға болатын заманауи материал. Ол BPA мен BPS қоспаларын қолданбай өндіріледі және тағаммен жанасуға қойылатын көптеген халықаралық талаптарға сай келеді.

Бір реттік PET пластик бөтелкелері күнделікті ұзақ уақыт пайдалануға арналмаған.

Ал алыс сапар мен спортқа тот баспайтын болаттан жасалған бөтелке тиімді.

Ең қауіпсіз таңдау тек материалға ғана емес, оны қалай пайдаланатыныңызға да байланысты. Бөтелкені уақытылы жуып, қатты қыздырмай, зақымданған кезде ауыстыру – денсаулыққа пайдалы әдеттердің бірі.