Мемлекеттік гранттан бөлек: оқушылар мен студенттерге арналған 10 бағдарлама

Ұлттық бірыңғай тестілеу аяқталғаннан кейін талапкерлердің басты мақсаты – білім грантын жеңіп алу. Алайда мемлекеттік грантқа түсе алмаған жағдайда да тегін білім алуға мүмкіндік беретін бағдарламалар аз емес. Қазақстанда оқушылар мен студенттерге арналған түрлі қорлар, стипендиялық бағдарламалар мен халықаралық гранттар бар. Baribar.kz оқушылар мен студенттерге арналған ең танымал гранттар мен білім беру бағдарламаларына шолу жасады.

«Қазақстан халқына» қорының гранттары

Егер мемлекеттік грантқа балыңыз жетпей қалса, бұл — екінші мүмкіндік.

Шарттары: оқушы ҰБТ-дан шекті балл жинауы тиіс.

Кімдерге: аз қамтылған, көпбалалы отбасыларға, толық емес отбасыларға немесе мүгедектігі бар балаларға беріледі.

Өтінім беру: тамыз айында ресми сайт (qazaqstanhalqyna.kz) арқылы жүзеге асады.

«Өркен» гранты

«Өркен» гранты – бұл дарынды балалардың Назарбаев Зияткерлік мектептерінде (NIS) тегін білім алуына мүмкіндік беретін Қазақстан Республикасы Президентінің арнайы гранты.

Грантқа іріктеу тек 6-сынып оқушылары арасында жүргізіледі. Оқушылар конкурстан өтсе, 7-сыныптан бастап мектепті бітіргенше тегін оқиды.

Грантты жеңіп алу үшін екі күнге созылатын өте күрделі емтихан тапсыру керек:

1-күн (пәндік тест): математика (ең маңызды блок), қазақ, орыс және ағылшын тілдерінен білім деңгейі тексеріледі.

2-күн (қабілетті бағалау): мұнда оқушының логикалық ойлауы және сандармен жұмыс істеу (visual-spatial reasoning) қабілеті сыналады.

Әдетте құжаттарды қабылдау желтоқсан айында басталып, қаңтардың соңына дейін жалғасады. Ал емтихандар наурыз айында өтеді. Толығырақ: nis.edu.kz

«IQanat» білім беру қоры

Бұл қор негізінен ауыл оқушыларын қолдауға бағытталған. Мақсаты – ауыл балаларына сапалы білім алуға мүмкіндік беріп, оларды үздік университеттерге дайындау.

Негізгі жобасы: «IQanat» олимпиадасы (8-сынып оқушылары үшін).

Қатысу шарты: Тек ауыл мектептерінің 8-сынып оқушылары қатыса алады.

Мүмкіндіктер:

• IQanat High School of Burabay: Олимпиада жеңімпаздары Бурабайдағы элиталық мектепте тегін оқуға мүмкіндік алады.
• ҰБТ-ға дайындық: Олимпиаданың финалистері 10-11 сыныптарда тегін интенсивті дайындықтан өтеді.
• Менторлық: Кәсіпкерлер мен мамандар оқушыларға жол сілтейді.
• Тіркелу: Әдетте оқу жылының басында iqanat.kz сайтында басталады.

«Shakhmardan Yessenov Foundation» (Шахмардан Есенов қоры)

Ғылым, IT және техникалық салаларға қызығатын студенттер мен жас ғалымдарға арналған ең беделді қорлардың бірі.

Бағдарламалары:

• Есенов стипендиясы: Жаратылыстану-ғылыми, техникалық, медициналық және IT мамандықтарында оқитын 2-3 курс студенттеріне арналған (айына шамамен 70 000 теңге).
• Ғылыми тағылымдамалар: Әлемнің үздік зертханаларына (АҚШ, Еуропа) барып, зерттеу жүргізуге гранттар береді.
• IT-стартаптар: Технологиялық жобаларды қолдау.

Іріктеу процесі: Өте қатаң. Эссе жазу, логикалық тесттер және психологиялық сұхбаттардан тұрады.

Мерзімі: Студенттік стипендияға өтінімдер әдетте ақпан-наурыз айларында қабылданады.

Сайт: yessenovfoundation.org

«Ел үміті» жобасы

Бұл дарынды балалар мен жастарды анықтауға, қолдауға және олардың әлеуетін дамытуға бағытталған ауқымды бастама. Бұл жоба Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы «Дарынды дамытудың корпоративтік қоры» мен «Елбасы Академиясы» арқылы жүзеге асырылады. Жобаның негізгі мақсаты — тек қаладағы емес, сонымен қатар шалғайдағы ауыл балаларына да өз қабілетін көрсетуге тең мүмкіндік беру. Төменде «Ел үміті» аясындағы ең маңызды бағдарламалар:

«Ел үміті» медалі

Бұл 14 пен 29 жас аралығындағы жастарға арналған бірегей бағдарлама. Ол оқушының тек сабағын ғана емес, оның жан-жақты тұлға болып қалыптасуын бағалайды.

Бағыттары: Спорт, талант пен дағдылар, кітап оқу, еріктілік (волонтерлік), ұлттық мұра, туристік саяхаттар және еңбек тәжірибесі.

Деңгейлері: Қола (6 ай), Күміс (12 ай) және Алтын (18 ай).

Пайдасы: Медаль иегерлеріне мемлекеттік білім беру гранттарын алу кезінде, баллдар тең болған жағдайда басым құқық беріледі.

«Мың бала» ұлттық зияткерлік олимпиадасы

Бұл жоба арнайы ауыл мектептерінің 5 және 6-сынып оқушыларына арналған.

Мақсаты: Ауылдағы зерек балаларды анықтап, оларға еліміздің ең үздік мектептерінде оқуға жол ашу.

Жеңімпаздарға не береді: Олимпиада жеңімпаздары (финалистері) РФМШ (ФММ), «Дарын» мектептері және Назарбаев Зияткерлік мектептеріне (НИШ) түсуге мүмкіндік алады немесе дайындық курстарына жолдама алады.

Барлық ақпарат пен тіркелу процесі  elumiti.kz порталдарында жүргізіледі.

«Серпін» бағдарламасы

Оңтүстік өңірлердің жастарына Солтүстік, Шығыс және Батыс Қазақстанда тегін оқуға, жатақханамен қамтылуға және жұмысқа орналасуға кепілдік береді.

Бұл грант иегерлеріне мемлекет тарапынан мынадай қолдау көрсетіледі:

Тегін оқу: Жоғары оқу орнында (ЖОО) немесе колледжде тегін білім алу.

Стипендия: Ай сайынғы стандарт шәкіртақы.

Жатақхана: Студенттер 100% жатақханамен қамтамасыз етіледі.

Жұмысқа орналасу: Оқу бітірген соң мемлекет мамандығы бойынша жұмыс тауып беруге көмектеседі.

«Серпін» бағдарламасының ең басты шарты — оқуды бітіргеннен кейін сол өңірде (оқыған аймағында) кемінде 2 жыл жұмыс істеуі тиіс.

Егер түлек оқыған өңірінде қалғысы келмесе немесе жұмыс істеуден бас тартса, мемлекеттің оқуына жұмсаған қаржысын кері қайтаруға міндеттеледі.

1. ҰБТ тапсыру: Бағдарламаға қатысу үшін ҰБТ-дан шекті балл жинау міндетті.
2. Құжат тапсыру: Гранттар конкурсына өтініш бергенде «Серпін» бағдарламасын таңдау керек.
3. Мамандық таңдау: Бағдарлама көбіне педагогикалық, техникалық, ауыл шаруашылығы және ветеринария мамандықтарына басымдық береді.

Солтүстік немесе шығыс өңірлердің (мысалы, Павлодар немесе Қостанай) тумалары бұл бағдарламаға қатыса алмайды, себебі бағдарлама тек «көшіп келушілерге» арналған.

Басқа бағдарлама бойынша грантта оқып жатқандар. Толығырақ: testcenter.kz 

Astana IT University (AITU)

Бұл еліміздегі заманауи және сұранысқа ие IT-университеттердің бірі. Мұнда оқуға түсудің ең басты жолы — мемлекеттік грант, бірақ университет талантты жастарды қолдау мақсатында өздерінің ішкі гранттарын да ұсынады. Бұл грант ҰБТ-дан өте жоғары балл жинаған, бірақ жалпы мемлекеттік конкурс кезінде кездейсоқ грантқа ілікпей қалған немесе университеттің ішкі іріктеуінен өткен үздік талапкерлерге беріледі.

Шарттары: Әдетте ҰБТ-дан кемінде 100+ балл (бейіндік пәндері бойынша жоғары көрсеткіш) болуы шарт.

AET (AITU Excellence Test): Университет өз ішінде математика, логика және ағылшын тілінен қосымша тест өткізеді. Осы тесттен үздік нәтиже көрсеткендер ішкі грантқа үміткер бола алады.

Артықшылығы: Ішкі грант иегерлері оқу ақысынан 100% босатылады.

Олимпиада жеңімпаздарына арналған гранттар

AITU өз қабырғасында немесе серіктестерімен бірлесіп өткізетін ірі IT-олимпиадалар мен Хакатондардың жеңімпаздарына ішкі гранттар береді.

Бағыттар: Бағдарламалау (ACM ICPC үлгісінде), робототехника, киберқауіпсіздік.

Кімге: Республикалық олимпиадалардың (Дарын) жүлдегерлеріне ішкі грант алу мүмкіндігі өте жоғары.

«Tech Orda» бағдарламасы бойынша гранттар

AITU-дың базасында жұмыс істейтін IT-мектептер мен курстар үшін Astana Hub арқылы берілетін гранттар.

Мақсаты: 18-ден 45 жасқа дейінгі азаматтарға нақты IT мамандықты (Back-end, Front-end, Data Science т.б.) қысқа мерзімде тегін меңгерту.

Грант мөлшері: Оқу ақысын (шамамен 600 000 теңгеге дейін) толық өтейді.

Әлеуметтік жеңілдіктер мен шәкіртақылар

Университет ішкі гранттан бөлек, ақылы бөлімде оқитын студенттерге арналған жеңілдіктер жүйесін ұсынады:

GPA үшін жеңілдік: Егер студент семестрді үздік (4.0-ге жақын) аяқтаса, келесі семестрдің оқу ақысына 10%-дан 50%-ға дейін жеңілдік алуы мүмкін.

Әлеуметтік санат: Жетім балалар, көпбалалы отбасыдан шыққандар немесе мүгедектігі бар жандар үшін арнайы ішкі жеңілдіктер қарастырылған.

Маңызды қадамдар:

1. AET тапсыру: Университеттің ішкі іріктеу тестіне (AITU Excellence Test) міндетті түрде тіркеліңіз.
2. IELTS сертификаты: AITU-да оқу ағылшын тілінде жүреді. IELTS (5.5 немесе одан жоғары) балының болуы грант алу мүмкіндігін арттырады.
3. My DU қосымшасы: Барлық құжатты өткізу және грант конкурсына қатысу университеттің ресми мобильді қосымшасы немесе порталы арқылы жүзеге асады.

Ресми сайт: astanait.edu.kz

КИМЭП Университеті

КИМЭП-те қаржылай көмек (Financial Aid) алудың бірнеше жолы бар. Мұнда оқу ақысы қымбат болғандықтан, грант бәсекеcі өте жоғары.

Интеллектуалдық олимпиада: Жыл сайын наурыз айында (мысалы, 2026 жылы 29 наурызда өтеді) талапкерлер арасында ішкі олимпиада өтеді. Жеңімпаздарға 100% және 50% ішкі гранттар беріледі.

«Алтын белгі» және үздік аттестат: Мектепті үздік бітірген және ҰБТ-дан жоғары балл жинағандарға арналған арнайы стипендиялар бар.

Талапкерлерге арналған гранттар: 2026 жылы 15-тен астам 100% грант және 15-ке жуық 50% грант жаңа түсетін студенттерге бөлінген.

Siblings Discount: Егер бір отбасынан екі немесе одан да көп бала оқыса, оқу ақысына жеңілдіктер беріледі.

Сайт:  kimep.kz

AlmaU (Almaty Management University)

AlmaU (бұрынғы ХАБ) кәсіпкерлік пен менеджментке бағытталған және белсенді жастарды қолдауға тырысады.

«AlmaU Grant» олимпиадасы: Мектеп бітірушілер арасында өтетін ішкі конкурс. Оның нәтижесі бойынша 100% гранттар мен 25%, 50% жеңілдіктер беріледі.

Академиялық ұтқырлық (Exchange Programs): AlmaU студенттері үшін Еуропа университеттерінде (Erasmus+) тегін оқуға немесе жартылай грантпен баруға мүмкіндіктер өте көп.

Бос мемлекеттік гранттар: Семестр соңында оқудан шығып кеткен студенттердің орнына босаған мемлекеттік гранттарға ақылы бөлімде оқитын үздік студенттер арасында ішкі конкурс өткізіп тұрады.

Сайт: almau.edu.kz

«Taiburyl» (Тайбурыл) қоғамдық бірлестігі

Тайбурыл — талантты студенттерді қаржылай қолдаумен айналысатын қор. Олар көбіне ай сайынғы стипендиялар тағайындайды.

Негізгі бағдарламасы: «Ай сайынғы стипендиялар».

Кімдерге арналған: Қазақстан ЖОО-ларында оқитын бакалавриат және магистратура студенттері.

Іріктеу критерийлері:

• Үлгерім: GPA көрсеткіші жоғары болуы тиіс.
• Әлеуметтік жағдай: Тұрмыс жағдайы төмен, көпбалалы немесе толық емес отбасылардан шыққан студенттерге басымдық беріледі.
• Жетістіктер: Ғылыми, спорттық немесе шығармашылық жетістіктер

Стипендия мөлшері: Жыл сайын өзгеріп отырады (орташа есеппен айына 30 000 теңгеден жоғары).

Сайт: taiburyl.kz