Жануарлардағы шартты және шартсыз рефлекстер

Шартты рефлекстердің қалыптасуына жағдай жасау. Шартты рефлекс пен шартсыз рефлекс арасында өзара байланыс бар. И.П.Павлов шартты рефлекстер сыртқы жағдайлардың әсеріне бейімделуіне қарай шартсыз рефлекстерге...

Онтогенездегі құлық проблемасы

Жеке дамудағы тума және пайда болған қасиет. Психикалық әрекетті оның дамуында ғана  тануға болады. сондықтан зоопсихлог жануарлардың жеке дара дамуы мен тарихи пайда...

Онтогенез процесіндегі үйренудің рөлі

Инстинктивті құлықты қарастыра отырып, психикалық бейнелеудің алуандығы мен толықтығы үйренуге, яғни индивидуалды тәжірибе жинауға болатын екендігін көреміз. Үйрену процесінде құлықты өмір тәжірбесінде жинақтаған және...

Жануарлардағы инстинкттік құрылым

Американ ғалымын У.Крейг инстинктті әрекеттері жеке фразаларын тұрақты деп көрестті. Олар: 1) ізденуші, 2) аяқтаушы фразалар. Ізденуші фраза барысында жануарлар бүкіл инстингтті әрекеті аяқтаушы фразаға алып келетін...

Қоғамдық қатынастар мен сөйлеудің пайда болу мәселесі

Еңбек ең басынан бастап-ақ ұжымдық, қоғамдық болды. Жануарлардың күрделі құралдық іс-әрекеттерінің өзіне ешқашанда қоғамдық үрдістің сипаты тән болған емес және ол қауымдастық мүшелерінің...

Еңбек іс-әрекетінің пайда болу мәселесі

Ғылыми ойлаудың пайда болуымен жануарлар психикасы мен жүріс-тұрыс мәселесі барлық философиялық концепциялардың маңызды құрамдас бөлігіне айналды. Ж.О.Ламеттри адам мен сүтқоректілердің ми құрылысының ұқсастығына мән...

Ювенильді кезең

Ювенильді немесе ойын кезеңі тек жоғарғы омыртқалылардың балаларында ғана бақыланады. Жануарлар үшін осы кезеңнің рөлін түсіндіретін әртүрлі концепциялар бар. Олардың ең кең тарағаны Г.Спенсердің...

Ерте постнаталды кезеңдегі психиканың дамуы

Өмірге келу-бұл ортаның мүлдем басқа жағдайларына түсетін жануар өміріндегі қайталау пункті. Бірақ, жаңа жағдайларда жүріс-тұрыстың туа берілген элементтерінің жетілуі және олардың постнаталды, индивидуалды тәжірибесімен...

Прентальды кезең

Жүріс-тұрыстың онтогенез мәселесі. В.А.Вагнердің айтуы бойынша, мынадай екі әдісті қолдаған жағдайда ғана зерттеу ғылыми болып табылады, олар: онтогенетикалық және филогенетикалық әдістер. Олар бірге биогенетикалық...

Эвалюциялық тұрақты стратегиялар түсінігі

Эволюциялық-тұрақты стратегиялар түсінігі сонымен қатар жануарлар коммуникациясы сферасына да жатады. «Стратегия» сөзі жануарлар арасындағы конфликтілерден оңай бақылауға болатын «жүріс-тұрыс сызығын» білдіреді. Эволюциялық-тұрақты стратегиялар теориясының (ЭТС)...

Коммуникация

Конрад Лоренц (1935) релизерлер түсінігін енгізді, ол – инстинктивті жүріс-тұрысты туындататын сигналдық тітіркендіргіштер. Релизерлер ретінде организмнің түрлі белгілері және тіпті жүріс-тұрыстың элементтері де қызмет...

Жануар мен адам психикасындағы айырмашылықтар

Сонымен, тіршілік дамуы қоршаған болмыс, дүниені бейнелеуді қамтамасыз етуге арналған жануарлардың тән құрылымын , сол қызметке қажетті ағзаларды жікке салды. Бейнелеу қызметінің сипаты неге...

Жануарлардың интеллекттік қылық- әрекеті

Эволюциялық сатының шыңыңда тұрған омыртқалыларда - әсіресе приматтарда (маймыл) - "интеллектуалды (интеллект-ақыл) қылық- әрекет" деп белгіленген жеке ауыспалы қылықтың жаңа формасы туындады. Бұл психикалық...

Жануарлардың тума (инстинкттік) әрекет-қылығы

Жүйке жүйесі эволюциясының келесі кезеңі ган- (белгілі нүкгелерге топтасқан) жүйке жүйесінің пайда болуымен (ең алдымен-күрттарда) байланысты. Мұңдай жүйке жүйесі жоғары омыртқасыздарда, соның ішінде жән-діктерде,...