Жапонияның бірінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі эканомикалық жағыдайы

Жапония бірінші дүние жүзілік соғыс кезінде жеңген елдердің қатарына жатып алыс шығыс мухитындағы жеңілген елдерден үлкен табыс тапты. Көп көп күш жұмсамай жеткен табыс басқару элитасына экспансиондық және

самурайлық күшінің көңіл күйін жақсартты. Токияда жаңа жаулап алуды армандады. Сонымен қатар Жапония алыс шығысты басқарғысы келді.

ХХ ғасырдың 30 жылдардағы капиталистік өмірде бұрыңды соңды болмаған экономикалық кризис империалистік державалардың арасындағы көз қарасты әлсіретті. АҚШ-та басталған биржалық жойылу 1929-1933 жылдардағы эконогмикалық кризис Жапония мен Америка рыноктарының арасындағы тығыз байланысты, сонымен қатар Жапонияның Экономикасын әлсіретті. Бұл жағдай Жапонияның басқа елдермен салыстырғандағы экономикалық әлсіздігі, экономиканың шытынауы, 1923 жылдағы жер сілкініснің залдарынан және 1926-1927 жылдары қаржы кризисынан сонымен қатар ауыл шаруашылығының қиын жағдайы әлсірете түсірді.

Жібекке , күрішке және басқа өнімдерге деген бағаның түсуі ауыл шаруашылық өнріміне деген сұранысы 40% дейін қысқарттылды. Сонымен қатар көмірге, темірге және қағазға деген сұраныс қысқарды. Ішкі рыноктың тарылуы экспорттың тарылуына ғана емес сонымен қатар өнім өндірудің түсіндірілуне де әкеп соқты, бірақ сонымен қатар тауардың көп көлемді артық жиналуына да әкеп соқтырды.

Экономикалық кризистің қортындысы және ішкі социалдық жағдайдың қиындауы саяси және басқару жүйеге өзгерістер енгізді. Экономикалық қиын кезеңде класстық күрестің көтерілуі басқару жүйесіне бұрын- соңды болмаған қиын жағдай туғызды. Басқару жүйесінің ішінде әр түрлі көз- қарастар көбейе түсті. Кризис орташа және ұсақ буржуазияның құлдырауына әкеп соқты. Бірнеше жылдарға созылған кризис, аграрлық ауыл шаруашылығына деген сұраныстың түсуі ұсақ және орташа помещиктердің жағдайын қиындата түсірді.

Жапонияның Қытай экономикасына әрдайым кіре түсуі және Қытай рыногына Америка манополиясына қуылуы, егер Жапония Қытайды жаулап алған жағдайда бұл АҚШ-қа деген қарсылықтың көрсетілуі еді.

Жапонияның агрессорлық шаралары ағылшын- жапон көз–қарастарын қарама-қайшылыққа алып келді. Британдық империализмге Жапония сондай күшті бәсекелес болмай тұрған кезде ол алыс шығысқа енді. Шығыста Англияның өте күшті экономикалық және әскери аймақтары Гонконг Сингапур және басқалар болды. Қытайда Англяның сауда және ірі өндірістік компаниялары жұмыс істеді, бірақ 30 жылдардың басында Жапондық империалистер өздерінің мүмкіндіктерін кеңейте түсті. Бүкіл континентте орналасқан әскери күштері Жапонияны Британ империясына қарағанда Алыс Шығыста аса күшті күшке айналдырды.

«Baribar.kz-тің» Telegram-каналына жазыламыз!