«Темір жол техникасы» Ж.Ш.С. -ның әлеуметтік жағдайын талдау

Цехта жұмыс істейтіндердің саны әр санат бойынша жеке жоспарланады:

*негізгі өндіріс жұмыскерлері;

*қосымша жұмыскерлер;

*үйренушілер;

*инженерлік-техникалық жұмыскерлер;

*қызметкерлер және кіші қызмет көрсетуші қызметкерлер.

Жұмыс уақытының тиімді қорын анықтау.

Жұмыскерлердің санын анықтау үшін (негізгі және қосымша) алдын ала жұмыс уақытының тиімді қорын есептеп алу қажет. Ол үшін орташа жұмыскерге жұмыс уақытының теңгерімі құрылады.

Уақыт теңгерімін құрған кезде (15 табл.) зауыттың мәліметтерін қолдану керек немесе жоғалтылған жұмыс уақытын тең қабылдау қажет: а) кезекті еңбек демалысы -24 күн, б)үйренушілердің демалысына ақы төлеу-1,3күн; в)мемлекеттік және қоғамдық міндеттерді орындау уақытына ақы төлеу-0,3 күн; г) бала тууымен байланысты демалыс-1,1 күн; д)науқастануына байланысты жұмысқа шықпау-4,3 күн; е)ауысым аралық тоқтап тұрған жұмыс келесі деңгейде жоспарланады: мереке алдындағы қысқартылған жұмыс күн-0,02; жасөспірімдерге берілген жеңілдік сағаттары-0,03.

15табл.

Жұмыскердің жұмыс уақытының теңгерімі

Жұмыс уақыты қорының құрамыАбсолюттік мәліметтер%
Уақыттың күнтізбелік қоры, күн.360 
Демалыс және мереке күндері, күн.99 
Жұмыс уақытының нақты қоры, күн.261100
Жұмысқа күні бойы шықпау  
А) кезекті демалыс249,1
Б) үйренушілердің демалысы1,30,5
В) декреттік демалыс1,10,4
Г) мемлекеттік және қоғамдық міндеттерді орындау0,30,1
Д) науқастануына байланысты4,31,7
Жұмысқа шықпаған уақыттары, күндер3111,8
Жұмыс уақытының көрінеу қоры, сағ.23088,2
Жұмыс күні арасында жоғалған жұмыс күн, сағ.0,05 
Ауысым аралық жоғалған барлық жұмыс күн0,05 
Жұмыс уақытының тиімді қоры, сағ.1817 
Жұмыс күнінің орташа ұзақтығы, сағ.7,9 

Негізгі өндірістік жұмыскерлердің санын анықтау.

Жұмыс нормасына сай негізгі өндірістік жұмыскерлер санын анықтаудың екі тәсілі қолданылады:

Жұмыс көлемі және уақыт нормасы бойынша

Қызмет көрсету нормасы бойынша

Механикалық өңдеудің жұмыспен қамтылуы бойынша негізгі жұмыскерлердің тізім санын есептеу әрбір мамандық және разряд бойынша формулаға сай орындалады:

п

Рнег.j=Stij xBП/Фэ х kвнj

І=1

Ондағы: tij-электр қозғағыштың бөлшек жиынтығын өңдеуге жұмсалатын жұмыс і құрылғыға j (j=1,2,…,m);

ВП-электр қозғағыш бөлшектерін жаппай өндіріске шығарудың жылдық жоспары і(і=1,2,…,п).

1 бөлшекке жұмсалатын жұмыс:

Токарлық 35690/8300=4,3

Револьверлік 23240/8300=2,8

Фрезерлік 18260/8300=2,2

Тесу 8300/8300=1

Үстіріктеу 14940/8300=1,8

Тегістеу 20750/8300=2,5

Саны:

Токарлық 4,3*8300/1817*1,05=19

Револьверлік 2,8*8300/1817*1,06=12

Фрезерлік 2,2*8300/1817*1,08=9

Тесу 1*8300/1817*1,13=2

Үстіріктеу 1,8*8300/1817*1,03=8

Тегістеу 2,5*8300/1817*1,08=11

Есептеме 16 табл. Жинақталады.

16табл.

Негізгі жұмыскерлердің мамандықтар және разрядтар бойынша саны

іөрсеткіштерЖұмыскерлердің мамандығы мен разряды
 токарьРеволь

верші

Фрезер

ші

Тес

кіш

 

Үстірік

теуші

Тегіс

теуші

Жоспар бойынша саны,т.дана.8,38,38,38,38,38,3
1 бөлшекке жұмсалатын уақыт,н-ч4,32,82,211,82,5
Бағдарламаға кететін уақыт35690232401826083001494020750
Норманы орындау коэффициенті1,051,061,081,131,031,08
Түзетілген жұмыс уақыты33990219251690773451450519213
Жұмыскер уақытының тиімді қоры, сағ.181718171817181718171817
Тізім саны, адам.191292811

Негізгі жұмыскерлердің жалпы саны- 61 адам

Қосымша жұмыскерлердің санын анықтау

Қосымша жұмыскерлердің саны қызмет көрсету нормалары бойынша анықталады:

Рк=vкөл./Нкөл.,

Ондағы: Рк-жұмыскерлердің көрінеу саны, адам;

Vкөл.-қызмет көрсету көлемі;

Нкөл.-қызмет көрсету нормасы.

Қосымша жұмыскерлердің санын анықтау үшін қажет нормативтер:

МамандықҚызмет көрсету нормасын өлшеуішЖұмыскерге қызмет көрсету нормасыЖұмыстың тарифтік разряды
Құрылғыны жөндеушіСтаноктар саны145
Құрылғыны жөндеу жөніндегі слесарларЖөндеудегі қиындықтар бірлігі5005
Құралдар мен жабдықтарды жөндеу жөніндегі станокшыларөндірістік жұмыскерлер саны704
Қадағалаушыларөндірістік жұмыскерлер саны303
МамандықҚызмет көрсету нормасын өлшеуішЖұмыскерге қызмет көрсету нормасыЖұмыстың тарифтік разряды
Көлік жұмыскерлеріөндірістік жұмыскерлер саны504
Қоймашыларөндірістік жұмыскерлер саны503
КраншыларАспалы крандар саны14
Электр монтерлерЖөндеудегі қиындықтар бірлігі8005
Краншының көмекшілеріАспалы крандар саны13

Қызмет көрсету көлемі жоғарыда келтірілген және алдыңғы 5,4,2 тарм.есеп мәліметтерінен алынған, сандарды 17 табл. жинақтаймыз.

17 табл.

мамандықЖұмыскерге қызмет көрсету нормасы2 ауысымда қызмет көрсету көлемісаныәзірленген жұмыс
   КөрінеуТізім 
Құрылғыны жөндеуші1462445
Құрылғыны жөндеу жөніндегі слесарлар5002000445
Құралдар мен жабдықтарды жөнжеу жөніндегі станокшылар7063114
Қадағалаушылар3063223
Көлік қызметкерлері5063114
Қоймашылар5063223
Краншылар16664
Электр монтерлер8002000335
Краншының көмекшілері16663
Барлығы:  2828 

Қосымша жұмыскерлердің тізімі формула бойынша анықталады:

Ртіз.=Рк./kорын.

Ондағы: kорын.-уақыттың түзімдік қорын пайдалану коэффициенті.

k=1817*2/3842=0,9

ртіз.=4/0,9=4

ртіз.=4/0,9=4

ртіз.=1/0,9=1

ртіз.=2/0,9=2

ртіз.=1/0,9=1

ртіз.=1/0,9=1

ртіз.=6/0,9=6

ртіз.=3/0,9=3

ртіз.=6/0,9=6

қосымша жұмыскерлердің қосымша саны мамандықтар бойынша бөлінеді, есептеу барысында Рк. Аз бөлігіне дөңгеленді.

Негізгі өндірістік жұмыскерлердің еңбек ақысы қорын анықтау

Сағаттық тариф көрсеткіші (жұмыстар) тең.

Жұмысшы разряды

I II III IV V

Атқарған жұмысқа ақы алатындар             5,03   5,48        6,06     6,70

Уақытша жұмыс атқаратындар                   4,71   5,12        5,66     6,27

А) Атқарған жұмыс үшін тікелей ақы төлеу қоры:

Зт.а.ж.=Srсmd x Toбpd

d=1

ондағы: rсmd-тарифтік сағат ставкасы d-разряд (d=1,2,…,1),

Toбpd-жұмыстың жиынтық көлемі d-бағдарлама разряды (16табл.3 жолы);

Зт.сд.ток=35690*6,06 =216281тең.

Зт.сд.рев.=23240*6,7 =155708тең.

Зт.сд.ток=18260*6,7 =122342тең.

Зт.сд.ток=8300*5,48 =48484тең.

Зт.сд.ток=14940*6,06 =90536тең.

Зт.сд.ток=20750*6,7 =139025тең.

Зт.сд.ток=769376тең.

Есепті 18 табл. жинақтаймыз.

Орташа сағаттық тариф ставкасы:

rcт=ФОТ сд/S Тобр. d

r=6,3

б) сыйақы есептеледі.

Сыйақы сомасы:

769376*40%=307750 тең.

в) жұмыс атқарған уақытқа қосымша ақы төлеу: бригадирлікке; түнгі жұмыс үшін.

Бригадирлік

Бригадирлер саны 3 адам.

Оларға қосымша ақы төлеу 3784 тең.

Түнгі жұмыс (2 ауысымда жұмыс істеуіне байланысты, 2 ауысым 24 сағатқа дейін, 2 сағатқа қосымша ақы төлеу):

6,3тең.*25 адам*2*0,4*21*12=31752 тең.

г) еңбек ақысының сағаттық қоры

ФОТ сағ./ФОТ а.+ФОТ пр+ФОТ бр+ФОТнв=769376+307750+3784+31752 =111662/1817 =612,4 тең.

Орташа еңбек ақысы

Зсағ.=ФОТсағ./ФэхРнег.=612,4/61=10тең.

е) күндізгі еңбек ақысы қоры:

ФОТкүн= ФОТсағ.+ФОТлч*7,9=612,4*7,9 =4838 тең.

Орташа еңбек ақысы

Зкүн=ФОТкүн./Фкүн. Х Р нег.=4837/61=79 тең.

ж) күні бойғы үзілістерге қосымша еңбек ақы төлеу: кезекті еңбек демалысына ақы төлеу, үйренушілердің еңбек демалысы; мемлекеттік және қоғамдық міндеттер атқару уақытына ақы төлеу;

демалыстар-79*24*61=115656 тең.

Үйренушілерге және жүктілік, бала туу бойынша демалыс – 79*1,3*61+79*1,1*61=11566тең.

Мемлекеттік міндеттерді орындау – 79*0,3*61=1446тең.

з) еңбек ақысының айлық қоры

ФОТа.=ФОТкүн.+ФОТкез.дем.+ФОТүйр.дем.+ФОТмем.+4838*21*12+115656+11566+1446=1347844

Орташа жылдық еңбек ақысы

Е.ақы=ФОТа/Рнег. =1347844/61=22096 тең.

Орташа айлық еңбек ақы

Зай.=Зақы./12 =22096/12 =1841 тең.

18 табл. есептеледі.

Уақытша-жәрдемдесуші жұмыскерлердің еңбек ақысы қорын анықтау

Уақыт бойынша тікелей ақы төлеу қоры (тарифтік)

ФОТ қайт.=Srсағ.d х Фэ х Рспd,

(6,9*1817*4)+(6,9*1817*4)+(6,27*1817*1)+(5,66*1817*2)+(6,27*1817*1)+(5,66*1817*1)+(6,27*1817*6)+(6,9*1817*3)+(5,66*1817*6)=321609 тең.

Ондағы: Рспd – d-разрядты, жұмыскерлердің тізімдік саны.

Қалған есептер, осы цехтың қосымша жұмыскерлеріне қарастырылмаған,бригадирлікке төлнетін қосымша ақыдан басқа 5.4.4. тар. ұқсас орындалады. Есептердің нәтижелері 18 табл. жинақталады.

Түнгі жұмысқа 6,3 тең.*10 адам*2*0,4*21*12=12701 тең.

ФОТ сағ.(321609+96483+12701)/1817=237 тең.

Орташа сағ.еңбек ақы 237/28=8,5 тең.

Күндізгі ФОТ 237*7,9=1872 тең.

Орташа күндізгі еңбек ақы 1872/28=67 тең.

Демалыс 67*24*28=45024 тең.

Үйренушілерге және декретке шыққандар демалысы 67*1,3*28+67*1,1*28=4503 тең.

Мемлекеттік міндеттер 67*0,3*28=563тең.

ФОТ жыл.1872*21*12+45024+4503+563=521834тең.

Жылдық орташа еңбек ақы 521834/28=18637тең.

Орташа айлық еңбек ақы 18637/12=1553тең.

18 табл.

Цех жұмыскерлерінің еңбек ақысының құрылымы, теңге.

Еңбек ақысы түрлеріНегізгі жұмысҚосымша жұмыс
1.Тікелей жұмыс уақытына еңбек ақы төлеу қоры769376 
2. Уақытқа төленетін еңбек ақы қоры321609 
3. Орташа сағаттық тарифтік ставка6,36,4
4. Сыйақылар30775096483
5. Қосымша ақылар, барлығы: оның ішінде  
-бригадирлікке3784
-түнгі жұмыс үшін3175212701
6.Еңбек ақысының сағаттық қоры612,4237
7.Орташа сағаттық еңбек ақы108,5
8.Еңбек ақысының күндізгі қоры48381872
9. Орташа еңбек ақысы7967
10. кезекті еңбек демалыстарына ақы төлеу11565645024
11. үйренушілердің еңбек демалысына ақы төлеу115664503
12.мемлекеттік және қоғамдық міндеттерді орындау уақытына ақы төлеу1446563
13.Еңбек ақысының жылдық қоры1347844521834
14.Орташа жылдық еңбек ақы2209618637

ИТР, қызметкерлерді және МОП еңбек ақысының қорын анықтау.

ИТР еңбек ақысының қоры жоспарланған кезеңге белгіленген, мейлінше аз айлық ақы бойынша есептеледі:

ФОТ итрг=12 [Зқызм. Х Ритр х (1+Кд)]=12*[1900,6*7*(1+1,5)]=399126 тең.

Ондағы: Зитр-ИТР еңбек ақысының айлық минимумы

Кд-қосымша еңбек ақысының (процент) коэффициенті.

Қызметкерлердің еңбек ақысының қоры:

ФОТ слг=12 [Зқызм. х Рсл х (1+Кд)]=12*[1094*3*(1+1,3)]=90583 тең.есептеледі.

Ондағы: Зсл.-қызметкерлердің айлық еңбек ақысының минимумы, тең.;

Кд-қосымша еңбек ақысының (процент) коэффициенті.

МОП еңбек ақысы қоры:

ФОТ моп=12 [Змоп. х Рмоп х (1+Кд)]=12*[845*2*(1+1,2)]=44616 тең. есептеледі.

Ондағы: Змоп-МОП айлық еңбек ақысының минимумы,тең;

Кд-қосымша еңбек ақысының (процент) коэффициенті.

Есептеменің нәтижесін 20 табл. жинақтаймыз.

ИТР, қызметкерлердің жне МОП еңбек ақысының қоры

КөрсеткішСомасы
ИТР еңбек ақысының минимумы1900,6
ИТР саны7
Қосымша ақы коэффициенті1,5
ИТР еңбек ақысы қоры399126
Қызметкерлердің еңбек ақысы минимумы1094
Қызметкерлер саны3
Қосымша ақы коэффициенті1,3
Қызметкерлердің еңбек ақысы қоры90583
МОП еңбек ақысының минимумы845
МОП саны2
Қосымша ақы коэффициенті1,2
МОП еңбек ақысының қоры44616
Барлық еңбек ақы қоры534325

Еңбек ақы қорынан салық төлеуді жоспарлау.

Еңбек ақысының жылдық қорын жоспарлау барысында, еңбек ақысы қорынан төленетін салық төлемдерін анықтау қажет:

Фн = SФОТг х Кн, = 2404003*0,428=1028913

Ондағы: Фн-бөлінген салық қоры,тең.;

Кн-салықтық коэффициент жиынтығы.Кн=0,428

Есепті 21 табл. жинақтаймыз.

21 табл.

Еңбек ақысына төлемдер.

КөрсеткішСома
Негізгі жұмыскерлердің ЕАҚ(ФОТ)1347844
Қосымша жұмыскерлердің ЕАҚ (ФОТ)521834
ИТР, қызметкерлер, МОП ЕАҚ (ФОТ)534325
Барлығы ЕАҚ, мың теңге2404003
Еңбек ақысына бөлінгені1028913

Еңбек ақысына төлемдер еңбек ақысының проценті нормативтері бойынша анықталады, әлеуметтік сақтандыру (9,7%)6зейнетақы қоры (28%), жұмыспен қамту қорына (1,5%), міндетті медициналық сақтандыру қорына (3,6%) төлемдер енгізіледі.

Өндірістік салықтар есебі.

22табл.

Өнім өндіру шығындары сметасын есептеу.

Шығындар элементіШығындар, мың.тең.Жылдық көлем шығындары, мың тең.Шығындар құрылымы, %
Шикізаттар мен материалдар1,53812765 
Қалдықтар (есептен шығарылады)0,3222672 
Қосымша материалдар және отын-қуат беру ресурстары0,3082553 
Барлығы материалдық шығындар1,5241264678,2
Еңбек ақысы0,29240414,9
әлеуметтік мұқтаждықтарға есептеу0,12410296,4
Негізгі өндірістік қор серпіні0,00972,50,4
өзге де шығындар0,00110,90,1
Барлығы шығындар1,916162100

22 табл. құруға түсінік беру.

  1. 3 – шикізат және материалдар тауарлық өнім шығаруда (тапс. қара) материалдың құнын 1 өнімге көбейту арқылы анықталады.
  2. Қалдықтар, қалдық салмағы қалдықтар құнына көбейту арқылы анықталады (мліметтерді тапс. қара).

3.Қосымша материалдар және отын-қуат беретін ресурстар шартты түрде шикізат пен материалдың 20% көлемде қабылданады.

12765*20%=2553 мың тең.

2553/8300=0,308 мың теңге бір бөлшекке.

  1. еңбек ақысы, 21 табл. 4 жол.
  2. Әлеуметтік сақтандыруға төленетін ақы, 21 табл. 5 жол.
  3. Негізгі қорлардың серпіні.

Көтерме төлемдер негізгі қордың орташа жылдық теңгерім құны мен көтерм нормасынан есептеледі (негізгі қорлар топтары бойынша). Көтерме төлемді есептеуді жеңілдету үшін курстық жобада төлемді тең бөлу тәсілімен төлеу ұсынылады.

23 табл.

Негізгі капитал, материалдық емес активтер және жоспарлы жылда көтерме төлемдер сомасын есептеу.

Негізгі қорларЖыл басындағы теңгерімдік құны, мың тең.Орташа жылдық құны НҚ, мың.тең.Көтерме нормасы, %Төлемнің көтерме сомасы, мың тең.
Ғимарат750750017,5
Құрылғы114011405 және1065
Барлығы:1890189072,5

Ғимараттың, имараттың және құрылғының теңгерімдік құны, сондай-ақ көтерме нормасы (тапс. қара).

  1. Өзге шығындарды алдыңғы шығыннан 15% қабылдансын.
«Baribar.kz-тің» Telegram-каналына жазыламыз!