Алгоритмдердің негізгі басқару структуралары. Алгоритмдік тіл, алгоритмдік тілдің жалпы ережелері

Мектептік алгоритмдік  тілдің негізгі объектілері командалар болып  табылады.Командалардың көмегімен нұсқауларды жазамыз.

  Командалардың екі түрі қолданылады:

– Жай командалар

  • Құрама командалар.

Жай командалар нақты орындалатын қарапайым командаларды сипаттайды. Мына К:= С Меншіктеу командасы жай команданың мысалы бола алады, мұнда К-айнымалысының аты, ал С – арифметикалық өрнек.

Құрама командаға:тармақталу және қайталану командалары жатады.

Компьютерге арналған программаны құруда оған алгоритмдік тіл негіз бола алады. Алгоритмдік тіл алгоритмді жазу және оқу үшін керек.Алгоритмдік тілдің ережелері оның қасиеттерінің орындалуын қамтамасыз ететіндей етіліп таңдалынып алынады.Қарапайым жағдайда алгоритмді мектептік алгоритмдік тілде былай жазады:

 Алг   алгоритмнің аты

Берілгені алгоритмнің қолданылу шарты

Керек   алгоритмді орындау мақсаты

Басы

Алгоритм денесі (командалар тізбегі)

  Соңы

Алгоритмдік тілде пайдаланылатын алг, берілгені, керек, басы, соңы деген санаулы ғана сөздер қызметші сөздер деп аталады және олар алгоритмді сипаттау үшін қолданылады.Алгоритмнің басы деген қызметші сөзге дейінгі бөлігі алгоритмнің тақырыбы деп аталады.

Алгоритмнің басы және соңы қызметші сөздерінің арасында жазылған бөлігі алгоритмнің денесі деп аталады.

  1. Q Basic тілінің алфавиті
Символ Аталуы Символ Аталуы
 

A-Z

a-z

0-9

 

!

#

%

&

 

$

 

·

,

;

 

бас әріптер

кіші әріптер

сандар

бос орын

леп белгісі

диез

пайыз белгісі

амперсант белгісі

доллар белгісі

қос тырнақша

апостроф(жалқы тырнақша)

нүкте

үтір

нүктелі үтір

 

:

+

*

/

\

^

=

 

<

>

( )

 

?

~

 

 

қос нүкте

қосу белгісі

азайту белгісі

Asterisc жұлдызша

Көлбеу сызық

Кері көлбеу сызық

Кірістірме белгісі

Теңдік белгісі

 

Кішілік белгісі

Үлкендік белгісі

Сол және оң жақша

 

Сұрақ белгісі

Ерекшелеу белгісі

тильда

 

Q Ваsic тілінде жасалған программа жолма-жол жазылған осы операторларының бірізділігінентұрады.Бір жол бірнеше операторлардан тұруы мүмкін, олар бір-бірінен қос нүкткмен бөлінеді.

Kомпютер экранында Q Bаsic-те сурет салу үшін келесі грфикалық операторлар қажет.

Оператор Пішін Қызметі Ескерту
SCREEN

 

 

PSET

 

 

LINE

 

 

 

 

 

LINE

 

 

 

 

 

 

 

LINE

 

 

 

 

 

 

 

 

CIRCLE

 

 

 

 

 

 

PAINT
SCREEN 9

 

 

PSET(х,Y),С

 

 

LINE(Х,Y1)-(Х2,Y2),C

 

 

 

 

LINE(Х1,Y1)-(Х2,Y2,),С,B

 

 

 

 

 

 

LINE(Х1,Y1,)-(Х

2 ,Y2,),С,BF

 

 

 

 

 

 

CIRCLE(X.Y)

R.C

 

 

 

PAINT(X.Y).C

 

Графикалық режім

 

Нүктенің кескіні

 

Кесіндінің кескіні

 

 

 

 

Тікбұрыштың кескіні

 

 

 

 

 

 

Боялған тікбұрыштың кескіні

 

 

 

 

 

 

Шеңбердің

Кескіні

 

 

 

Тұйықталған

Фигураның боялуы

640*350 экранды шешу

 

Х,Y-нүкте кординаттары,С-кескіннің түсінің номері

 

Х1,Y1,Х2,Y2-кесіндінің үштарының координаттары,С-кескін түсінің номері.

 

 

Х1,Y1,Х2,Y2,-тік-бұрыш диаганалі ұштарының координаттары,С-кескін түсінің номері,В-тікбұрышсалу керекекенін көрсететін параметр.

 

 

Х1,Y2,Х2,Y2,-тікбұрыш диаганалі ұштарының координаттары,С-кескін түсіпің номері,BF-боялғен тікбұрыш салу керек екенін корсететін параметр.

 

X.Y.-шеңбердіңортасының

Координаттары,R-шеңбердің радиусы,

C-кескін түсінің нөмірі.

 

X..Y-боялу баслатын

Нүктенің координаттары,X.Yфигура

Ақпарат   көрсетімінің  графикалық  пішіні  ыңғайлы   және  көрнекі, кейбір  жағдайда  сол  ғана  түсінікті. Дисплей  экранында  экранның  сол  жақтағы  жоғарғы  нүктесінде  басталатын, солдан  оңға  қарай  бағытталған  Х  өсімен,  жоғарыдан  төмен  бағытталған  Ү өсімен  координаттардың  тікбұрыш  жүйесі  бекітіледі.  Экрандағы  барлық  құрылымдарды  жазықтықта  түрлі  бояу түстерін  және  сызуларын  пайдалана  сурет  салу  деп  қарауға  болады.

Графикалық операторларды пайдаланылатын түстер номерлері:

Түсі  нөмірі,С          Түсі Түс  нөмері,С            Түсі
0

1

2

3

4

5

6

7

 

Қара

Көк

Жасыл

Аспан  көк

Қызыл

Сия көк

Қоңыр

сұр

8

9

10

11

12

13

14

15

 

Қара-сұр

Ашық-көгілдір

Салат  түстер

Көгілдір

Қызғылт

Қызыл  күрең

Сары

ақ

 

Алгоритмді  Q  Bаsіс  тілінде  жүзеге  асыру  мысалын  қарайық.  Ол  үй  салу  алгоритмін  программа  түрінде  қайта  көшірейік.

REM  үй  салу

SCREEN  9

LINE  (100, 200)-(300, 100), 5, B

LINE   (100, 100)-(200, 50), 5: LINE (200,50)-(300, 100), 5

LINE  (200,  150)-(275, 200), 12,  BF

CIRCLE (200, 75), 20, 12

PAINT   (200, 75),  12

«Baribar.kz-тің» Telegram-каналына жазыламыз!