Құқық және экономика негіздерін оқыту процесіндегі оқушылардың бақылау жүйесі, шеберлік білімдерін бағалау

Оқыту  процесінің  маңызды компоненттерінің   бірі-  бақылау,  баға  қою  және  есепке  алу. Бұл  ұғымдардың  әрқайсысының  өзінше  мәні  және  ерекшелігі  бар. Олар  оқу  тәрбие процесін   мұғалімнің  дұрыс  ұйымдас-тыру   басшылығына  байланысты.

Бақылау- бұл педагогикалық  басшылықтың   және  оқушылардың  танымдық  іс- әрекетін меңгерудің  функциясы. Бақылаусыз  жеке  адамның дамуы  мен  қалыптасуын  басқаруға  болмайды. Бақылаудың  психология-лық  педагогикалық  мәні  оқушыларға   дер  кезінде  көмек  көрсету.

Сабақтың  барлық  кезеңдерінде   бақылаудың   мазмұны  оқушыларды   іс- әрекетіне  ынталандыру  және  олардың  белсенділігін  дамыту  тиіс. Бақылау  процесінде   оқушылардың  алған  білімді  игеруі  және  баянды  етуі  бойынша  оқу  жұмысының  сапасы  туралы  толық   хабар  алу  алу  өте  қажет.Осыған  байланысты  бақылаудың  бірнеше  түрлерін  атауға  болады. Олар  тақырыптық, бақылау,  тараулар  бойынша  оқтын-оқтын бақылау, қорытынды  бақылау.

Тақырыптық  бақылау- оқу  бағдарламасындағы   белгілі  тақырыптар  бойынша  өткізіледі. Сабақтың   тақырыбы  және  әрбір  кезеңдері   негізінде  оқушылардың   білімді, іскерлікті, дағдыны игеруі  тексеріледі. Сонымен  бірге , мұғалім жаңа  тақырыптық   кейбір  басты  мәселелерін   өткен  сабақтардағы  оқу  материалдарымен  толықтырады,  кейбір  ұғымдарды, анықтамаларды, ғылыми  ережелерді оқушылардың  есіне  салады.

Тараулар  бойынша  оқтын-оқтын  бақылау -әрбір  тоқсанның  аяғында  оқу  бағдарламасының  белгілі  тарауын  оқып  болғаннан  кейін  өткізіледі.Бақылаудың  мақсаты  оқу  бағдарламасы негізінде  бақылау  жұмыстары  және  түрлі  техникалық  құралдар  арқылы   әрбір  тоқсанның   аяғында  пәндер  бойынша  оқушылардың  алған  білімінің  көлемін  және  сапасын, іскерлігін, дағдысын  анықтау

Қорытынды  бақылау-  барлық  пәндер  бойынша  жыл  аяғында  өткізіледі. Бақылау  процесінде  тақырыптық  және  тарау  бойынша  бақылау  нәтижелері  есепке  алынаыды.  Оқушылардың  жыл  бойында  алған  теориялық  және  практикалық  білімдері  негізгі  емтихан  және  оқушылардың жылдық  үлгерім  бағалары  болады. Емтихан  мен  жылдық  үлгерім  бағаларынан   педагогикалық  кеңестің  шешімі  бойынша  қорытынды  бағалар  шығарылады. Бақылау  әдістері  арқылы  оқушылар  жұмысының  тиімділігі  мен  мазмұны  туралы  кері  байланыс  қамтамасыз  етіледі.

Оқушылардың  үлгерімін  бақылау  нәтижесі   бақылау  арқылы  көрсетіледі. Бағалау  деп  жұмысындағы  дербестікті, тапсырманы  дұрыс  орындау  нәтижесін   білімнің, іскерліктің  және  дағдының   сапасын  анықтауды  айтады. Үлгерімді  бағалаудың  білім  беру  және  тәрбиелік   маңызы  бар.

Үлгерімді  бағалау “балл” есебінде  көрсетіледі.Біздің  мектептерде  үлгерімді  бағалау  жүйесі  бес  балды  болып  қабылданған:

“5” бағасы- оқу  материалын  толық, дәл логикалық  бір ізділікпен  айтылған  жауапқа  қойылады;

“4”бағасы –  материалды  толық  біледі, бірақ болар-болмас кемшілігі  бар  жауапқа  қойылады;

“3” бағасы – жауабы  негізінен  дұрыс, бірақ толық  емес, білімінде  кейбір  проблемалар  еске  алынбаған  жауапқа  қойылады;

“2” бағасы – оқушы  жауабында  қателіктер, білімінде елеулі  кемшіліктер  бар;

“1” бағасы –  тексерілген  оқу  материалы  бойынша  білімі  жоқ, толып  жатқан өрескел қателері  үшін  қойылады.

Есепке  алу –  бұл  оқытудың   белгілі  кезеңінде  оқушылар   мен   мұғалімнің  жұмысын  жинақтап  қорыту.

Үлгерімді  есепке  алуда  мынадай  мәселелерді    еске  алған  жөн:

  • оқу бағдарламасы  бойынша  тақырыпты  және  тарауды  оқып- үйрену  процесінде  оқушылардың  білімін , іскерлігін  және  дағдысын  жан- жақты  бақылау  керек;
  • әрбір аяқталған   тақырып  бойынша   оқушылардың   жұмысы  туралы  жеткілікті  толық  қолрытынды  шығарып  отыру;
  • оқушыларға байымды  толық  мінездеме  беру  үшін   олардың  бірнеше   оқу  жылындағы  статистикалық  үлгерім  мәліметтеріне   талдау жасау  қажет.
«Baribar.kz-тің» Telegram-каналына жазыламыз!