ҚЫЛМЫСТЫҚ ІСТЕРДІҢ СОТТЫЛЫҒЫ

Аудандық және оған теңестірілген сот бірінші сатыдағы соттар ретінде іс қимыл жасайды. Аудандық және оған теңестірілген сотқа облыстық және оған теңестірілген соттың, сондай-ақ ҚР Жоғарғы Сотының соттауына жатқызылған істерді қоспағанда, барлық қылмыстық істер  соттауына жатады.

Облыстық және оған теңестірілген соттардың ҚР қылмыстық Кодексінің мына баптарында көзделген қылмыстар туралы қылмыстық істер бірінші саты бойынша соттауына жатады: 96 ІІ, 156, 159ІІ, 160, 162ІV, 165,  167, 233, 237-239, 241, 340, 367ІІІ, 373ІІІ, 374ІІІ, 375ІІІ, 380ІІІ, 383 – баптары сондай-ақ қылмыстық заңмен тыйым салынған істі есі дұрыс емес күйде жасаған адамдарға не оны жасаған соң  жүйке ауруымен науқастанған адамдарға медециналық  сипаттағы мәжбүрлеу  шараларын қолдану туралы істер.

Облыстық және оған теңестірілген соттар аппеляциялық тәртіппен ҚІЖҚ-ң 363 бабының тәртібімен қаралған  істер бойынша аудандық пен соларға теңестірілген соттардың  заңды  күшіне еңбеген үкімдеріне аппеляциялық шағымдар, наразылық білдірулер бойынша істерді қарайды.

Облыстық және соларға теңестірілген соттардық қылмыстық істер жөніндегі алқасы кассациялық тәртіппен аудандық және соларға теңестірілген  соттардың заңды күшіне еңбеген, аппеляциялық тәртіппен  қарауға жатпайтын  үкімдеріне кассациялық шағымдар,  наразылық білдірушілер бойынша істерді қарайды.   Облыстық және оған теңестірілген соттар қадағалау тәртібімен  төралқада аудандық және оған теңестірілген соттардың  заңды күшіне енген, аппеляциялық әне кассациялық  тәртіппен қарамаған үкімдеріне қадағалау шағымдары бойынша істерді қарайды.

 ҚІЖҚ-де көзделмеген жағдайларда облыстық және оған теңестірілген соттар жаңадан ашылған мән-жайлар  бойынша істерді  қарайды. ҚР Жоғарғы Соты бірінші, кассациялық және қадағалау  сатысындағы сот ретінде әрекет жасайды.

Бірінші саты бойынша Жоғары Соттың қарауына адамның ҚР Презиндентінің міндеттерін атқаруы кезеңіндегі жасалған мемлекеттік опасыздығы туралы, адамдардың ҚР Жоғарғы Сотының судьялары, ҚР Парламентінің депутаты, ҚР Бас прокуроры, ҚР Конституциялық Кеңес Төрағасы ненеме мүшесі міндеттерін  атқару кезеңіндегі жасаған қылмыстары, сондай-ақ ҚР Үкіметінің мүшелері, Үкіметтің құрамына кірмейтін орталық атқарушы органдардың бірінші басшыларының, сондай-ақ ҚР Президентіне тікелей бағынатын  мемлекеттік органдардың  бірінші басшыларының қызметтік міндеттерін атқаруына байланысты жасаған қылмыстары туралы істер жатады.

ҚР Жоғарғы Сотының сот алқасы облыстық және соларға теңестірілген соттардың бірінші соттардың бірінші соты бойынша  істерді қарау кезінде шығарылған, заңды күшіне еңбеген  үкімдеріне кассациялық шағымдар, наразылық білдірулер бойынша істерді қарайды.

ҚР Жоғарғы Сотының Сот алқасы істерді бірінші сатыда  және аппеляциялық тәртібі мен қараған  кезде шығарылған қадағалау тәртібімен қабылданған, заңды күшіне еңген облыстық және соларға теңестірілген  соттардың үкімдері бойынша  қадағалау арыздары, наразылық білдіру жөніндегі істерді, сондай-ақ облыстық және соларға теңестірілген сот төралқаларының  қаулыларына қадағалау арыздарын, наразылық білдірулерді қарайды.

ҚР Жоғарғы Сотының Төралқасы бірінші саты  бойынша істерді қарау кезінде шығарылған ҚР Жоғарғы Сот алқасының заңды күшіне енбеген  үкіметтеріне кассациялық шағымдарды,  наразылық білдіру жөніндегі істерді, Жоғарғы Сот сот алқасының істерді бірінші саты бойынша қарау кезінде шығарылған, заңды күшіне енген қадағалау  шағымдарын, қарсылық  білдірулерді  кассациялық тәртібімен қарау кезінде шығарылған қаулыларына  қадағалау шағымдарын қарайды.

 ҚР Жоғарғы Сотының Пленумы ҚР Жоғарғы Соты  төралқасының   ҚР Жоғарғы Соты сот алқасының үкімдеріне касациялық немесе қадағалау шағымдарын қарау кезінде  шығарылған қаулыларына  қадағалау шағымдары, наразылық білдірулер жөніндегі істерді қарайды.

ҚІЖК-де көзделген жағдайларда  ҚР Жоғарғы Соты тиісті сот сатысында жаңадан ашылған мән-жайлар бойынша  істерді қарайды. ҚР  әскери соттарының қарауына  осы төмендегі ережелеріне сәйкес мынадай қылмыстық істер жатады.

  • ҚР Қылмыстық Кодекстің 16-тарауында көзделген әскери қылмыстар;
  • Шақыру немесе келісім шарт бойынша ҚР Қарулы күштеріне, ҚР басқа да скерлерінде жне әскери құрамаларында әскери қызметін өтеп жүрген әскери қызметшілер; әскери жиындардан өтуі кезінде запастағы азаматтар өздері  қызыметтік міндеттерін орындауына  байланысты әскери бөлімдердің, құрамалардың, мекемелердің немесе осы бөлімдердің, құрамалардың және мекемелердің азаматтық қызметкер  адамдары жасаған немесе осы бөлімдер, құрамалар мен мекемелер тұрған жерлерде жасалған барлық қылмыстар туралы.
  • Шпионаж туралы.

Қылмыстық іс қылмыс жасалған  жердегі сотта қаралуға тиіс.

Егер қылмыс бір соттың қызмет жасайтын жерінде  аяқталса, іс тергеу аяқталған жердегі сотта қаралады.

Егер қылмыс ҚР-нан тысқары жерде жасалса немесе қылмыс жасалған жерді анықтау мүмкін болмаса немесе қылмыстар әр түрлі жерде жасалса, істі тергеу аяқталған жердегі сот қарайды.

«Baribar.kz-тің» Telegram-каналына жазыламыз!