Жеке еңбек шарттары талаптарының материалдық тарту талабы мен түсінігі

Материалдықжауапкершілікұғымыжәнеоғантартудыңшарттары.

Қызметшілер ұйымыныңмүлкінеұқыптылықпенқарауғажәнежұмыспроцесінде жұмысберушігемүліктікзиянкелтіругежолбермеугеміндетті.Еңбекміндеттерінорындаукезіндеұйымғакелтірілгензиянүшін,егерзияноныңкінәсінен келтірілгенболса,қызметкергематериалдықжауапкершілікжүктеледі.

Қызметкердіматериалдықжауапкершіліккетартуүшінбіруақыттамынадайшарттарбарболуықажет:

Жұмысберушігекелтірілгензиянныңнақтылығы.Қызметкердіңәрекеттерінемесеәрекетсіздігісалдарынанжұмысберушініңмүлкіненақтызиянкелтірсе(ұрлау,жоғалу,жетіспеушілік,тапсырылғанмүліктіңсақталуынқамтамасызетпеут.с.с)олеңбекзаңдарыныңнегізіндежауапкершіліккетартылады.Зиянныңөлшерін анықтаған кездетекқанатікелейнақтызиянесептеледі,алынбағантабыстарескерілмейді.Кәдуілігіөндірістік –шаруашылықтәуекелсанатынажатқызылуымүмкінболатынзалалүшінқызметкергежауаптылықжүктеугежолберілмейді.

Шығынға(зиянға)себепшіболғанжайлар заңғықайшыкелсе.Зиянқызметкертарапынанжасалатынәрекеттіңнемесеәрекетсіздіктіңсалдарынанболады.Материалдықжауапкершіліктекосыәрекетнемесеәрекетсіздіктерзаңғақайшыболғанжағдайдағанажүктелінеді.Мысалы,жүргізушіжұмысберушініңрұқсатынсыз қараудағытехникасынжекеөзшаруасынапайдаланғанкездеістеншығардыделік,оныңбұліс-әрекеті,әрине,заңғақайшы.Демек,оданкелтірілгензиянныңорнынтолтыруталапетіледі.

Зиянкелітірудегікінә.Егерұйымғакелтірілгензиянеңбеккердіңөзкінәсіненболсағанаеңбекзаңдарыоғанматериалдықжауапкершілікжүктейді.Кінә – бұлтұлғаныңөзіжасағаніс-әрекетіменоныңқасақаналық жәнеабайсыздықтүріндегісалдарынапсихикалыққатынасы.Қылмыстықзаңғасәйкес,кінә – бұләрқашанне қасақаналық,неабайсыздық.Осығанбайланыстыматериалдықжауапкершіліктіңмөлшеріекітүрліболады.Бұлар- толық мөлшердегіжәнешектелгенмөлшердегіжауапкершіліктер.

Жұмысшының денсаулығына зиян келтірген жағдайдажұмысберушініңжауапкершілікнегіздері

Жекееңбек шартындағыбасқа тарапқазиянкелтіргентарапоныЕңбектуралыЗаңғажәнеөзгедезаңактілерінесәйкессотшешімінегізінденееріктітүрдеөтейді.

Келтірілгензиянмөлшерінанықтаужәнеоныңорнынтолтырутәртібі.

Ұйымғакелтірілгензалалдыңмөлшеріншынмәніндегішығындарыбойынша,бухгалтерлікесептіңдеректерінегізіндебелгіленгеннормаларбойыншақаншалықтытозғанынескереотырып,анықталады.

Материалдыққұндызаттарұрланғанда,кемшыққанда,қасақана жойылғанданемесеқасақанабүлдіргенгезиян мемлекеттікбөлшексаудабағаларыбойынша,алматериалдыққұндызаттардыңбөлшексаудабағаларыкөтермесаудабағаларынантөменболғанреттерде – көттермесаудабағаларыбойыншаанықталады.ҚРзаңдарынасәйкесматериалдыққұндызаттардыңосытүріндебөлшексаудабағаларыжоқболғанкезде,зиянбағажөніндегімемлекеттікорганбелгілейтінтәртіппенесептелгенбағаларбойыншаанықталады.

«Baribar.kz-тің» Telegram-каналына жазыламыз!