Дене тәрбиесі ілімдегі зерттеу тәсілдері

Дене тәрбиесі басқа ғылымдар саласындай зерттеу жұмысын екі түрде өткізеді. Тәжірибе жүзінде және өзіндік теория жолымен. Ғылыми зерттеу тәсілдері көп жақты.

Дене тәрбиесіндегі  негізгі қолданылатын талдау мен қорытынды жасау, педагогикалық бақылау, экспериментпен математикалық тәсілдерді қолдану аса үлкен орын алады. Сонымен қатар шектес ғылымның әртүрлі салалары да  қолданылады мысалыға: социология, психология, физиология, биомеханика т.б.

Әдебиеттік талдау жұмыстарын жүргізуде өте көп қиындықтар кезедседі. Ол қиындықтар қазіргі хабарлардың, жаңалықтардың жер шарында  өсуі мен таралуына байланысты. Мысалы: тек қана физиология  саласында бір жыл ішінде мыңдаған жұмыс жарияланады, ал ЮНЕСКО-ның хабарына сүйенсек  дене тәрбиесінің ғылыми зерттеу жұмыстары жер шарының көптеген мемлекеттерінде қолға алынған. Ал жарияланған ғылыми  еңбектердің көлемі әрбір оншақты жылда 2 есе артып отарады екен. Мұндай еңбектерді іздестіруде қосымша библиография пәні үлкен көмек көрсетеді.  Библиография бірнеше бөлімдерден тұрады, біріншісі: күнделікті библиография  ретроспективті оның мақсаты  бір мәселелер жөнінде  іздеу қарсаңызда шыққан ғылыми жұмыстардың мазмұны мен қысқаша  таныстыру. Екіншісі: библиографиялық сипаттама яғни реферат түрінде еңбектің мазмұны мен ғылыми тақырыбымен таныстырады.  Үшіншісі:  библиографиялық іздеу бірінші ретте керекті әдебиетерді  тауып, тізімге алу жұмысымен  айналысу, әртүрлі кітаптардағы бір оның фактілерімен  теориялық жұмыстарының қарама-қайшылықтарын салыстыру. Бұл ғылыми жұмыстың бастамасы болып есептелінеді.

Педагогикалық бақылау әдісі. Бұл топқа дене тәрбиесі  ғамалиясының және мінездемесінің тіркеу әдістері кіреді, бұл жерде бақылаушы  жұмыс барысына араласпайды. Педагогикалық бақылау ғылыми зерттеу әдісі ретінде күнделікті бақылауды екі жолмен ажыратылады:

а) бақылайтын затты нақтылы белгілеумен;

б) бақылайтын фактіні белгілеу жүйесімен.

Қозғалыс әрекеттерін тіркеу тәсілі  қажетті мәліметтерді  алуға жұмсалатын уақытқа байланысты екіге бөлінеді:

  1. жедел хабар әдісі;
  2. кейін алынған хабар әдісі.

Мысалы: киноға түсіру нәтижесінде  қимыл орындалып біткен соң біраз уақыттан іс қимылын қайталап көру кейін алынған хабарға жатады, ал  дингмограмманың көрсеткілері жаттығу біткеннен кейін бірден белгілі болады, бұл жедел хабар әдісіне жатады.

«Baribar.kz-тің» Telegram-каналына жазыламыз!