Көлбеген су бетіндегі перспектива

divider and card

Суретшілерді  көбіне  айнадай  жалтыраған  су  бетіне  шағылысып  түскен  бейнелер  өзіне  тартады . Бұл  шағылушылар  белгілі  бір  заңдылық  бойынша  құрылады .  Негізгі  заң  физика  курсынан белгілі. Су  бетіне  сәуленің   түсу  бұрышы  мен  оның  шағылысу  бұрышы  тең . Осыдан  келіп-  бейненің  су  бетіндегі  шағылысу  нүктесі  одан  нүктедей қашықтықта , бірақ  екінші  жағынан  осы  су  бетіне  перпендикуляр  жатады. 11-1тең 10-1. 11. 10 нүктесінен  шыққан  сәуле  су  бетіндегі  2  нүктесіне  түседі  де  шағылысып,  бақылаушының     көзіне  түседі,  ол 10  нгүктесінің  шағылысуын  1  нүктесіндегі  Z-2  сәулесінің  жалғасында  көреді.  Бұл  құбылыстың  физикалық  схемасы  осындай.

                      Енді   перспиктивадағы   шағылысуды  қарастырып  көрелік .1  және  11  нүктелерде  су  бетіне  жанасатын 20– 1 және 30 – 11  вертикальдарының  шағылысуын  құру  үшін  оларды   созып ,   2 – 1 =20 – 1 және 3 – 11= 30 –11 етіп  алу  жеткілікті.  Қисық  сызықтардың, мысалы,  арканың  шағылысуы  нүктелер  (4, 5, 6)  бойынша  салынады, оның  өзінде  40 – 41 = 41 – 4  және т.б. Егер  қандайда  бір  зат  (суретте  – обелиск) судан  қашықтау  тұрса,  онда  а1  нүктесі  түрінде  алдымен  бұл  заттың  айнадағы  көрінісін  табу  қажет,  бұл  үшін  биіктіктердің  перспиктивалық  масштабы  принципі  қолданылады.  F  қиылысу  нүктесінің   обелиск  негізінің  сызығы  арқылы  n  нүктесінде  20-30 жағалау  сызықтарымен  қиылысқанға  дейін  сәуле  сызық  жүргіземіз.  Бұл  нүктені 1-11  сумен  жанасу сызығына  проектілеп, m  нүктесін  аламызда  одан  F  нүктесіне  қарай  сәуле  сызық  жүргіземіз .  Бұл  сәуле  сызықтың  обилсик  қабырғасынан  түсірілген  перпендиткулярмен  қиылысуы  бізге  а1  нүктесін  береді ,  одан  төмен  қарай  а1  а0-ге  тең  а1   а  көлемін  саламыз.

                  Бұлыттардың  су  бетіне  түскен  беинесі  олар  іс  жүзінде  шексіз  қашықтықта  деген  пайымдау  басшылыққа  алына  отырып  құрылады,  сондықтан  да  олардың  көкжиек   үстіндегі  кез-келген  нүктелерін   көкжиек   астына   төмен   өзгеріссіз  түсіреміз (34,35- сурет).

                   Сөзіміздің    қорытындысында   шағылысудың   кей  бір  живописьтік   ерекшеліктері не  назар  аударамыз  . Шағылысып  түскен  бейне  ешқашан  да  заттың  өзі  сияқты  айқын  болмайды,  өйткені   тіпті  өте  тынық  судың  өзі  де  әр  дайым  қандай  да  бір  тербелістерге  ұшырайды.  Осының  салдарынан  бозғылт  түсті  заттар су  бетінде  бір  шама  қарайып,  ал  қара-қоңыр  түсті  заттар,  керісінше ,

ағарыңқырып   көрінеді,  яғни  натурамен  салыстырғанда  су бетіндегі   бейнеде  тональдық  қатынастар  жақындасады   заттардың  шектері  мен   детальдары  су   бетіне   шағылысып  түск ендет  өзінің  дәлдігі  мен  айқы ндығын  жоғалтып,  бір  шама  күңгірт,  ал  барлық  картина – кеңістігі аздау,  неғұрлым жайпақ  бола түседі.

Қашықтаған кезде заттардың түсі де өзгере түседі,  өйткені олардан шағылысқан түстік сәулелер  ауа ортасы арқылы түрліше енеді:  жылы түстер – қызыл және қызғылт – сары – неғұрлым кедергісіз енеді, ал салқын түстер – көгілдір,  көк – күшті шашырауға ұшырайды (атап айтқанда, аспанның көгілдір түсін де осымен түсіндіруге болады). Алыста тұрған қара – қошқыл түсті заттар көгілдір сияқты болып көрінетінін, өйткені жарықты өте аз шағылыстыратынын, сондықтан олардың бояуы көп дәрежеде атмосфераға әрдайым шашырап кететін өңі салқын түстермен анықталатынын көрсетіп береді.

«Baribar.kz-тің» Telegram-каналына жазыламыз!