12 қыркүйектен бастап Қазақстанда емханаға тіркелу тәртібі өзгереді

12 қыркүйектен бастап Қазақстанда азаматтарды алғашқы медициналық-санитариялық көмек (МСАК) көрсететін ұйымдарға тіркеудің жаңа қағидалары күшіне енеді.  Жаңа редакцияда Қазақстан азаматтарын, қандастарды, босқындарды, шетел азаматтарын және азаматтығы жоқ адамдарды емханаларға тіркеу тәртібі, жүкті әйелдер, босанған әйелдер, балалар, студенттер, мерзімді әскери қызметшілер және қылмыстық-атқару жүйесі мекемелеріндегі адамдар үшін қолданылатын талаптар нақтыланған. Бұл туралы Baribar.kz хабарлап отыр.

Емханаға тіркеудің негізгі қағидалары

Қағидаларға сәйкес, тіркеу бірнеше қағидатқа сүйенеді:

• отбасылық қызмет көрсету қағидаты;
• алғашқы медициналық көмектің тұрғылықты жер бойынша қолжетімділігі;
• тұрғылықты жері бойынша медициналық ұйымды еркін таңдау құқығы;
• пациенттің медициналық көмектің сапасына қанағаттануы;
• меншік түрі мен қай ведомствоға қарайтынына қарамастан, тең құқықтылық пен адал бәсекелестікті қамтамасыз ету;
• пациенттің орналасқан жеріне қарамастан, МСАК-тың алдын алу, диагностика және емдеу қызметтерінің баршаға қолжетімділігі.

Қазақстан азаматтары, қандастар, босқындар, Қазақстан аумағында тұрақты тұратын шетел азаматтары және азаматтығы жоқ адамдар МСАК ұйымдарына ГОБМП, яғни кепілдендірілген тегін медициналық көмек көлемі және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (ОСМС) жүйесі аясында медициналық көмек алу құқығын іске асыру үшін тіркеледі.

Азамат ГОБМП және ОСМС аясында ЖСН арқылы меншік нысанына қарамастан бір ғана МСАК ұйымына тіркеледі.

Шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар қалай тіркеледі?

Қазақстанда уақытша жүрген шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар, баспана іздеген адамдар үшін бөлек тәртіп белгіленген.

Олар:

1. міндетті медициналық сақтандыру (ВМС) аясында МСАК ала алады;
2. айналасындағыларға қауіп төндіретін аурулар бойынша бекітілген тізбе мен көлем шегінде ГОБМП аясында медициналық көмек алады;
3. заңнамада белгіленген жағдайларда ОСМС жүйесі арқылы медициналық көмек ала алады.

Ал тұрақты тұратын шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар Қазақстан азаматтары сияқты ГОБМП және ОСМС жүйесінде тіркелу мүмкіндігіне ие.

Емхана аумақтары қалай бөлінеді?

Елорда, облыстар және республикалық маңызы бар қалалардың денсаулық сақтау басқармалары жыл сайын 10 қарашаға дейін МСАК субъектілері қызмет көрсететін аумақтарды бөлу туралы бұйрықты бекітеді.

Құжат МӘМС қорымен медициналық қызметтерді сатып алу шартын жасасуға негіз болады. Ал қызмет көрсету аймақтары жыл ішінде Денсаулық сақтау министрлігінің ережелеріне сәйкес қайта қаралады.

Жүкті әйелдер мен балалар нақты тұратын жері бойынша тіркеледі

Жаңа қағидаларда жүкті әйелдер мен босанған әйелдерді МСАК ұйымдарына нақты тұратын жері бойынша тіркеу көзделген.

Ал 0-ден 17 жасқа дейінгі балалар тіркелген мекенжайына қарамастан нақты тұратын жері бойынша МСАК ұйымына тіркеледі.

Баланың тіркелген емханасы мен оның заңды өкілінің тіркелген медициналық ұйымы сәйкес келмейтіні анықталса, медициналық ұйым мен қызмет көрсетілетін учаскені белгілеу кезінде баланың тіркелген жеріне басымдық беріледі.

Бұл жағдайда заңды өкілінің қалауы бойынша ол да бала тіркелген медициналық ұйым мен учаскеге тіркеле алады.

Балалар үйінде, интернаттарда, балаларға арналған мамандандырылған ұйымдарда тұратын балалар, медициналық-әлеуметтік ұйымдарда тұратын адамдар денсаулық сақтау басқармаларының шешімімен бекітілген, өздеріне жақын аумақтағы МСАК ұйымдарына тіркеледі.

СИЗО мен ҚАЖ мекемелеріндегі адамдар

Тергеу изоляторлары мен қылмыстық-атқару жүйесінің мекемелерінде отырған адамдарды тіркеу Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 30 маусымдағы №ҚР ДСМ-61 бұйрығымен бекітілген медициналық көмек көрсету қағидаларына сәйкес жүргізіледі.

Олар мекеме басшысы немесе оның міндетін атқарушы бекіткен тізімдер негізінде тіркеледі. Тізімге жеке басын куәландыратын құжаттар және «Тіркелген халық тіркелімі» порталындағы тиісті МСАК субъектісіне тіркелген адамдар саны туралы мәліметтер қоса беріледі.

Студенттер мен курсанттарға арналған тәртіп

18 жасқа толған студенттер, курсанттар және діни білім беру ұйымдарында оқитындар МСАК ұйымына өз таңдауы бойынша өз бетінше тіркеле алады.

Азаматтар медициналық ұйымды тиісті әкімшілік аумақ ішіндегі жаяу қолжетімді аралықтан таңдай алады.

Ал басқа елді мекеннен келген, 18 жасқа толмаған студенттер мен курсанттар, діни білім беру ұйымдарында оқитын кәмелетке толмағандар денсаулық сақтау басқармалары бекіткен жақын аумақтағы МСАК ұйымдарына тіркеледі. Бұл жағдайда өтінішті олардың заңды өкілдері eGov арқылы береді.

Оқу жылының бірінші айында білім беру ұйымдары МСАК ұйымына тіркелуге тиіс кәмелетке толмаған студенттердің тізімін ұсынады. Тізімде олардың тегі, аты, әкесінің аты болған жағдайда, ЖСН көрсетіледі.

Бұл талап тіркеуден негізсіз бас тартудың алдын алуға бағытталған. Жаңартылған студенттер тізімі оқу жылы ішінде денсаулық сақтау басқармасына қосымша жіберілуі мүмкін.

Мерзімді әскери қызметшілер

Мерзімді әскери қызметшілер әскери қызмет өткеріп жүрген кезеңде денсаулық сақтау басқармаларының шешімімен бекітілген, әскери қызмет орнына жақын аумақтағы МСАК ұйымдарына тіркеледі.

Оларды тіркеуге әскери бөлім командирінің немесе бастығының әскери қызметшіні жеке құрам тізіміне қабылдағаны туралы жазбаша хабарламасы негіз болады.

Әскери қызметші басқа жердегі қызметке ауыстырылса, оның тіркелуі де жаңа қызмет орны бойынша өзгереді.

Ал мерзімді әскери қызмет аяқталғаннан кейін оның емханаға тіркелуі бұрын тіркелген МСАК ұйымында автоматты түрде қалпына келтіріледі. Бұрынғы МСАК ұйымы таратылған болса, әскери қызметші жаңа медициналық ұйымға тіркелу қажеттігі туралы хабардар етіледі.

Емхананы еркін таңдау құқығы сақталады

Адам МСАК ұйымын еркін таңдау құқығын пайдаланбаса, ол бұған дейін медициналық қызмет алған ұйымға тіркелген күйінде қалады.

Жаңа емханаға тіркелу кезінде бұрынғы мекемеден автоматты түрде шығарылады.

Жаңа қағидаларда азаматтың МСАК ұйымын еркін таңдау құқығы бір күнтізбелік жыл ішінде бір реттен артық пайдаланылмайтыны нақты көрсетілген. Тұрғылықты жердің немесе уақытша тұратын жердің өзгеруі емхананы ауыстыруға негіз бола алады.

Бұрынғы МСАК мекемесі келесі жылға шарт отырмаған жағдайда, тұрғындар нақты мекенжайы мен аумақтық қолжетімділігіне сай басқа емханаға қайта тіркеледі.

Тіркеу мерзімі

Қағидаларда жекелеген жағдайларда азаматтарды МСАК ұйымына тіркеу бір жұмыс күні ішінде жүзеге асырылатыны белгіленген. Бұл мерзім қордың медициналық көмек көрсету көлемдерін орналастыру қорытындылары туралы хаттамасын алған күннен бастап есептеледі.

Осылайша, жаңа редакция емханаға тіркелудің негізгі тәртібін нақтылайды: медициналық ұйымды еркін таңдау құқығы сақталады, бірақ ол бір күнтізбелік жыл ішінде бір рет жүзеге асырылады. Жүкті әйелдер мен босанған әйелдер нақты тұратын жері бойынша, ал 17 жасқа дейінгі балалар тіркеу мекенжайына қарамастан нақты тұратын жері бойынша тіркеледі. Студенттер, әскери қызметшілер, ҚАЖ мекемелеріндегі адамдар және шетел азаматтары үшін де арнайы тәртіптер қарастырылған.