«Отбасы банктегі» тұрғын үй депозиттеріне берілетін мемлекеттік сыйлықақыны есептеу тәртібіне өзгеріс енгізу ұсынылды. Алайда әзірге бұл — тек ұсыныс. Жаңа талаптар қабылданса, олар жаңа депозиттерге ғана қатысты болуы мүмкін. Бұл туралы Baribar.kz хабарлап отыр.
Мемлекеттік сыйлықақы қалай беріледі?
Мемлекеттік сыйлықақы — «Отбасы банктегі» депозитке ақша жинайтын салымшыларға мемлекет жыл сайын беретін қосымша төлем.
Қолданыстағы тәртіп бойынша, сыйлықақы жинақ сомасының 20%-ы мөлшерінде есептеледі. Алайда сыйлықақы есептелетін жинақтың шекті мөлшері бар. 2025 жыл қорытындысы бойынша, оның ең жоғары мөлшері 157 280 теңге болды. Бұл үшін депозитке 786 400 теңге жинақтау қажет болған.
Қандай өзгеріс ұсынылып отыр?
«Отбасы банк» басқарма төрайымы Ләззат Ибрагимованың айтуынша, мемлекеттік сыйлықақыны төлеу тәртібін өзгерту бойынша ұсыныс қарастырылып жатыр.
Сыйлықақы депозит жабылған кезде қайтарылуы мүмкін
Ұсыныс қабылданса, салымшы депозитін жауып, жинағын жүйеден шығарса, бұрын алған мемлекеттік сыйлықақы бюджетке қайтарылуы мүмкін.
Қазір депозитке үш жыл толғаннан кейін мемлекеттік сыйлықақыны сақтап қалу мүмкіндігі бар.
Жаңа тәсілдің мақсаты — тұрғын үй жинақ жүйесіне нақты баспана жағдайын жақсарту үшін қатысатын салымшыларды ынталандыру.
Ипотека рәсімделгеннен кейін сыйлықақы тоқтауы мүмкін
Қазір мемлекеттік сыйлықақы клиент ипотекалық қарыз рәсімдегеннен кейін де депозитке есептеле береді. Бұл алдын ала және аралық тұрғын үй қарыздарына қатысты.
Ұсыныс бойынша мемлекеттік сыйлықақы ипотека рәсімделіп, тұрғын үй сатып алынғанға дейін ғана есептелуі мүмкін.
Яғни ипотека рәсімделгеннен кейін депозитке жаңа мемлекеттік сыйлықақы аударылмайды.
Қолданыстағы депозиттерге не болады?
Бұл өзгерістердің әзірге тек ұсыныс деңгейінде екенін ескерген жөн.
Ләззат Ибрагимованың айтуынша, жаңа тәртіп қабылданса, ол жаңадан ашылатын депозиттерге ғана қолданылуы мүмкін. Ал қазірдің өзінде ашылған депозиттер қолданыстағы заңнамаға сәйкес қызмет көрсетіледі.
Мемлекеттік сыйлықақы не үшін маңызды?
Мемлекеттік сыйлықақы салымшының жинағын арттырып қана қоймай, тұрғын үй жинақ жүйесіндегі бағалау көрсеткішінің өсуіне ықпал етеді. Ал бағалау көрсеткіші тұрғын үй қарызына өту кезінде маңызды рөл атқарады.
Тұрғын үй қарызы бойынша мөлшерлеме 3,5–5% аралығында болуы мүмкін. Алайда мұндай қарызды алу үшін депозиттің жинақтау мерзімі кемінде үш жыл болуы керек.
Сондықтан депозитті тұрақты толықтырып отыру тұрғын үй жағдайын жақсартуды жоспарлаған салымшы үшін маңызды.
Бірнеше депозит ашқан тиімді ме?
Отбасы мүшелерінің әрқайсысының атына жеке депозит ашылған жағдайда, қолданыстағы тәртіп бойынша мемлекеттік сыйлықақыны әр салымшы ала алады.
Бірнеше депозиті бар бір адамның барлық депозитіне сыйлықақы есептелмейді — ол бір депозитке ғана аударылады.
