2026 жылғы 4 тамыздан бастап Қазақстанда еңбек заңнамасына енгізілген өзгерістер күшіне енеді. Жаңа талаптарға сәйкес, жұмыс берушілер кейбір санаттағы азаматтарды жұмысқа қабылдаудан бас тартса, оның себебін жазбаша түрде көрсетуге міндетті болады. Өзгерістер 2026 жылғы 3 маусымда қабылданған №295-VIII Заң аясында енгізілген. Түзетулер Еңбек кодексіне және басқа да бірқатар заңнамалық актілерге қатысты. Бұл туралы Baribar.kz хабарлап отыр.
Жұмысқа қабылдаудан бас тарту енді жазбаша рәсімделеді
Жаңа талап барлық үміткерге бірдей қолданылмайды. Жұмыс беруші төмендегі санаттағы азаматтарға жұмысқа қабылдаудан бас тартқан жағдайда, оның нақты себебін жазбаша түсіндіруге тиіс:
- жүкті әйелдерге;
- үш жасқа дейінгі баласы бар әйелдерге;
- мүгедектігі бар адамдарға;
- кәмелетке толмағандарға.
Яғни, бұл азаматтарға қатысты ауызша бас тарту жеткіліксіз болады.
Еңбек жағдайын өзгерту туралы алдын ала ескерту қажет
Заңдағы тағы бір өзгеріс жұмыс істеп жүрген қызметкерлерге қатысты.
Жұмыс беруші еңбек жағдайларын өзгертуді жоспарласа, қызметкерді бұл туралы кемінде 15 жұмыс күні бұрын жазбаша түрде хабардар етуі қажет.
Міндетті медициналық тексеру уақыты төленеді
2026 жылғы 4 тамыздан бастап ауысым алдындағы міндетті медициналық тексеруге кеткен уақытқа жұмыс беруші ақы төлеуге міндетті болады. Бұл уақыт қызметкердің орташа күндік немесе сағаттық жалақысы негізінде төленеді.
Енді жұмыс беруші бұл уақыт үшін қызметкерге орташа күндік немесе сағаттық жалақысы негізінде ақы төлеуге міндетті.
Тәртіп жазасын қолдану тәртібі де өзгереді
Заңға енгізілген түзетулер тәртіп жазасын тағайындау рәсіміне де әсер етеді.
Енді жұмыс беруші жаза қолданар алдында:
- құқық бұзушылықтың сипатын;
- оның ауырлығын;
- жасалған жағдайларды;
- қызметкердің тәртіп бұзғаннан кейінгі мінез-құлқын ескеруге тиіс.
Тәртіптік жазалау кезеңдері нақты белгіленеді. Алдымен ескерту, кейін сөгіс, одан соң қатаң сөгіс беріледі. Еңбек шартын бұзу осы шаралардан кейін ғана қарастырылуы мүмкін.
